Jak pozbyć się starego materaca — cztery drogi i ich realny koszt

Dlaczego materac jest trudniejszy niż wygląda

Nie jest ciężki. Jest nieporęczny, niehigieniczny i praktycznie nikt go nie chce z drugiej ręki.

Materac dwuosobowy sprężynowy waży zwykle dwadzieścia pięć do czterdziestu pięciu kilogramów, piankowy jeszcze mniej. To niewiele. Problem polega na czym innym: materac ma dwa metry długości, nie ma za co go złapać, a przy próbie niesienia pod pachą wygina się i ześlizguje. Osoba niosąca go po schodach nie widzi stopni przed sobą, a to jest dokładnie ta sytuacja, w której zdarzają się upadki.

Druga rzecz to higiena i wtórna wartość. Materac po kilkunastu latach użytkowania nie ma odbiorcy na rynku wtórnym i nie przyjmie go żadna organizacja charytatywna. To nie jest kwestia snobizmu, tylko zwykłej ostrożności — nikt nie chce ryzykować roztoczy, pluskiew ani wilgoci. Wystawianie materaca w ogłoszeniach za darmo zwykle kończy się dwoma tygodniami czekania i materacem nadal stojącym w korytarzu.

Trzecia rzecz to konstrukcja. Materac sprężynowy jest sztywny i nie da się go zwinąć ani znacząco ścisnąć, więc w busie zajmuje objętość, jaką zajmuje. Materac piankowy da się zwinąć i spiąć pasami — to jedyna kategoria, przy której coś ugrasz na objętości. Materac kieszeniowy zachowuje się jak sprężynowy.

Czwarta, praktyczna: materaca nie wolno zostawić na klatce schodowej ani w piwnicznym korytarzu „na chwilę”, aż znajdzie się okazja. To są drogi ewakuacyjne, a wystawione tam rzeczy to sprawa dla administracji budynku, nie dopuszczalne rozwiązanie tymczasowe.

Droga 1 — gminny odbiór odpadów wielkogabarytowych

Najtańsza droga i tu akurat naprawdę darmowa: materac jest klasycznym gabarytem, nie sprzętem elektrycznym.

To jest ważna różnica w porównaniu z lodówką czy telewizorem. Materac nie jest zużytym sprzętem elektrycznym, więc nie podlega osobnemu strumieniowi elektroodpadów. Jest odpadem wielkogabarytowym i mieści się w zakresie zwykłej wystawki, którą gmina organizuje w ramach opłaty śmieciowej. Za odbiór nie płacisz dodatkowo — masz go opłaconego w rachunku za gospodarowanie odpadami.

Realny koszt tej drogi to trzy rzeczy. Pierwsza: termin. Odbiór gabarytów odbywa się według harmonogramu, w wielu miejscach kilka razy w roku, i między terminami materac musi gdzieś stać. Druga: musisz znieść go na dół sam, dokładnie w wyznaczone miejsce. Trzecia: wystawienie poza terminem albo w innym miejscu to zaśmiecanie, a nie udział w zbiórce.

Sprawdź harmonogram na stronie swojej gminy albo u zarządcy nieruchomości, zanim zadzwonisz gdziekolwiek indziej. Jeśli termin wypada za tydzień, masz kogo poprosić o pomoc przy zniesieniu i nie wydajesz mieszkania w tym czasie — nie ma najmniejszego powodu, żebyś za cokolwiek płacił.

Droga 2 — PSZOK, jeśli masz czym dowieźć

Bezpłatnie w ramach opłaty śmieciowej, w granicach limitów, po dowiezieniu własnym transportem.

PSZOK przyjmuje odpady komunalne wyłącznie od mieszkańców objętych gminnym systemem gospodarowania odpadami, nieodpłatnie i w granicach limitów zapisanych w regulaminie utrzymania czystości i porządku danej gminy. Materac jako odpad wielkogabarytowy zwykle mieści się w tych limitach, choć w niektórych gminach są one liczone w kilogramach lub metrach sześciennych na rok — warto sprawdzić u siebie.

Bariera jest oczywista: dwumetrowy materac nie wejdzie do samochodu osobowego. Wchodzi do kombi ze złożonymi siedzeniami, do busa i na przyczepkę, ale nie do zwykłego hatchbacka. Przewożenie go na dachu bez odpowiedniego zamocowania to zły pomysł — materac przy prędkości działa jak żagiel.

I rzecz, którą trzeba powiedzieć wprost, bo bywa w branży przekłamywana: PSZOK nie przyjmuje odpadów pochodzących z działalności gospodarczej. Żadna firma wywozowa nie może zawieźć tam twojego materaca w swoim imieniu. Jeśli ktoś ci to obiecuje, nie zna przepisów albo mówi nieprawdę.

Droga 3 — pocięcie materaca i wyrzucenie po kawałku

Metoda popularna w internecie. Działa, ale ma trzy poważne haczyki, o których warto wiedzieć przed sięgnięciem po nóż.

Pomysł jest prosty: pociąć materac na kawałki, żeby zmieściły się w zwykłym pojemniku albo w bagażniku. Przy materacu piankowym wykonalne — pianka tnie się nożem do tapet albo piłą szablastą i daje się zwinąć w rolki.

Haczyk pierwszy: materac sprężynowy to nie pianka. W środku jest stalowy blok sprężyn połączonych ramą z drutu. Przecięcie poszycia odsłania sprężyny pod naprężeniem, a te potrafią wyskoczyć. Do rozdzielenia tego potrzebne są nożyce do drutu i sporo cierpliwości, a efektem jest kilkanaście kilogramów ostrego złomu i sterta materiału.

Haczyk drugi: pocięty materac nadal nie jest odpadem zmieszanym. Poszycie, pianka i stalowe sprężyny to trzy różne materiały i wrzucenie ich w całości do pojemnika na odpady zmieszane nie jest prawidłowe. Sprawdź w regulaminie swojej gminy, jak traktowana jest ta kategoria, zanim zaczniesz ciąć.

Haczyk trzeci, najbardziej prozaiczny: robisz to w mieszkaniu. Pianka sypie się drobinami, poszycie pyli, a po godzinie pracy masz łazienkę pełną kurzu i materac tylko w połowie rozebrany. To jest metoda dla kogoś, kto ma piwnicę, garaż albo balkon i sporo wolnego czasu — nie dla kogoś, kto wydaje mieszkanie w piątek.

Droga 4 — odbiór materaca przez firmę

Płatne. Kupujesz zniesienie z piętra, transport i termin, który ty wybierasz.

To jest droga dla trzech sytuacji: nie masz samochodu, w którym materac się zmieści; nie masz jak znieść go z piętra bez windy; albo nie możesz czekać na termin gminnej wystawki, bo przekazujesz mieszkanie w konkretnym dniu.

Rozliczenie to stawka za sztukę plus minimalna opłata za kurs, a przy braku windy dochodzi dopłata za piętro. Materac rzadko jedzie sam — najczęściej wychodzi z mieszkania razem z łóżkiem, stelażem albo całą sypialnią, i wtedy liczy się go jako część większego zlecenia, co wypada wyraźnie taniej niż osobny wyjazd po jedną sztukę.

Przyjeżdżamy jednak też po jedną rzecz i nie jest to problem. Pojedynczy materac to normalne zlecenie, tylko warto się przy okazji rozejrzeć: jeśli w mieszkaniu stoi jeszcze stara wersalka, fotel albo coś w piwnicy, dorzucenie tego do tego samego kursu kosztuje wyraźnie mniej niż drugi przyjazd.

Jak wynieść materac po schodach, jeśli robisz to sam

Cztery rzeczy, które zamieniają walkę z materacem w normalne pięć minut pracy.

Materac zachowuje się inaczej niż mebel: nie ma sztywnej ramy, więc próba niesienia go za dwa końce kończy się zgięciem w literę U i utratą kontroli. Poniżej sposób, który działa.

• Spakuj materac w folię albo duży worek i sklej taśmą — mniej się ślizga i nie brudzi ściany na zakręcie
• Materac piankowy zwiń w rolkę i spnij trzema pasami albo sznurkiem; sprężynowego nie próbuj zwijać, pęknie rama
• Nieś go na sztorc, pionowo, a nie płasko — na sztorc materac jest sztywniejszy i przechodzi przez węższe miejsca
• Osoba idąca niżej prowadzi i patrzy pod nogi, osoba wyżej pcha i steruje. Ustalcie jedno słowo na przerwanie ruchu
• Zdejmij drzwi wejściowe z zawiasów, jeśli przedpokój jest ciasny — pięć minut pracy oszczędza framugę
• W windzie ustaw materac po przekątnej kabiny i przytrzymaj; nigdy nie zostawiaj go opartego bez asekuracji

Jedna uwaga o pluskwach, bo to pytanie wraca regularnie. Jeśli podejrzewasz, że materac jest zapluskwiony, zapakuj go szczelnie w folię przed wyniesieniem i nie przeciągaj przez całe mieszkanie. Sam wywóz to jedno, natomiast dezynsekcji nie wykonujemy — to usługa z osobnymi uprawnieniami i osobnym sprzętem, a zabieg robi się po opróżnieniu pomieszczenia.

Materac sprężynowy, piankowy i kieszeniowy — co się z nimi dzieje dalej

Trzy konstrukcje, trzy różne materiały i trzy różne ścieżki przetworzenia.

Sprężynowy klasyczny (bonell)

Stalowy blok sprężyn połączonych ramą, obłożony pianką lub filcem i poszyciem. Po rozdzieleniu stal idzie do odzysku jako złom, a pianka i tekstylia własną drogą. To najcięższa i najsztywniejsza konstrukcja, najgorsza do wynoszenia i najtrudniejsza do samodzielnego pocięcia.

Kieszeniowy

Sprężyny zamknięte w osobnych kieszeniach z materiału. Zachowuje się przy wynoszeniu jak sprężynowy — jest sztywny i nie da się go zwinąć — ale bywa cięższy, bo sprężyn jest w nim więcej. Przy rozbiórce dochodzi dodatkowa warstwa tekstyliów.

Piankowy i lateksowy

Jednolita bryła pianki w poszyciu. Najlżejszy i jedyny, który da się zwinąć i spiąć pasami, przez co zajmuje wyraźnie mniej miejsca w transporcie. To także jedyna konstrukcja, którą realnie da się samodzielnie pociąć bez specjalnych narzędzi.

Niezależnie od konstrukcji obowiązuje ta sama zasada: materac to odpad wielkogabarytowy, a nie odpad zmieszany, i ma trafić do odpowiedniego strumienia. Materac odebrany przez nas przekazujemy do zagospodarowania własną, udokumentowaną ścieżką — klient indywidualny dostaje fakturę i protokół z opróżnienia lokalu.