Materac jest przedmiotem, który waży niewiele, a mimo to potrafi zablokować całą przeprowadzkę. Nie mieści się w bagażniku, nie da się go złożyć, w windzie staje dęba, a na klatce schodowej zasłania widok temu, kto go niesie. Do tego jest jednym z niewielu przedmiotów, których większość ludzi nie chce przyjąć za darmo. Poniżej cztery legalne drogi wraz z tą jedną, która działa nawet wtedy, gdy nie masz samochodu.
Nasze usługi: wywóz starych mebli Łódź · wywóz gabarytów Łódź · utylizacja mebli Łódź
Dlaczego materac jest trudniejszy, niż wygląda?
Nie jest ciężki. Jest nieporęczny, niehigieniczny i praktycznie nikt go nie chce z drugiej ręki.
Materac dwuosobowy sprężynowy waży zwykle dwadzieścia pięć do czterdziestu pięciu kilogramów, piankowy jeszcze mniej. To niewiele. Problem polega na czym innym: materac ma dwa metry długości, nie ma za co go złapać, a przy próbie niesienia pod pachą wygina się i ześlizguje. Osoba niosąca go po schodach nie widzi stopni przed sobą, a to jest dokładnie ta sytuacja, w której zdarzają się upadki.
Druga rzecz to higiena i wtórna wartość. Materac po kilkunastu latach użytkowania nie ma odbiorcy na rynku wtórnym i nie przyjmie go żadna organizacja charytatywna. To nie jest kwestia snobizmu, tylko zwykłej ostrożności - nikt nie chce ryzykować roztoczy, pluskiew ani wilgoci. Wystawianie materaca w ogłoszeniach za darmo zwykle kończy się dwoma tygodniami czekania i materacem nadal stojącym w korytarzu.
Trzecia rzecz to konstrukcja. Materac sprężynowy jest sztywny i nie da się go zwinąć ani znacząco ścisnąć, więc w busie zajmuje objętość, jaką zajmuje. Materac piankowy da się zwinąć i spiąć pasami - to jedyna kategoria, przy której coś ugrasz na objętości. Materac kieszeniowy zachowuje się jak sprężynowy.
Czwarta, praktyczna: materaca nie wolno zostawić na klatce schodowej ani w piwnicznym korytarzu „na chwilę”, aż znajdzie się okazja. To są drogi ewakuacyjne, a wystawione tam rzeczy to sprawa dla administracji budynku, nie dopuszczalne rozwiązanie tymczasowe.
Materac to pianka, tkanina i filc, czyli materiał palny. Przepisy przeciwpożarowe zabraniają składowania materiałów palnych na drogach komunikacji ogólnej służących ewakuacji i stawiania tam przedmiotów, które zwężają przejście (§ 4 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków). Materac oparty o ścianę klatki spełnia oba warunki naraz.
Droga 1 - gminny odbiór odpadów wielkogabarytowych
Najtańsza droga i tu akurat naprawdę darmowa: materac jest klasycznym gabarytem, nie sprzętem elektrycznym.
To jest ważna różnica w porównaniu z lodówką czy telewizorem. Materac nie jest zużytym sprzętem elektrycznym, więc nie podlega osobnemu strumieniowi elektroodpadów. Jest odpadem wielkogabarytowym i mieści się w zakresie zwykłej wystawki, którą gmina organizuje w ramach opłaty śmieciowej. Za odbiór nie płacisz dodatkowo - masz go opłaconego w rachunku za gospodarowanie odpadami.
Nie trzeba się tu niczego domyślać, bo ustawa o odpadach wymienia materace z nazwy. W definicji odpadów komunalnych z gospodarstw domowych stoi:
„…zużyte baterie i akumulatory oraz odpady wielkogabarytowe, w tym materace i meble…”
art. 3 ust. 1 pkt 7 lit. a ustawy o odpadach
Realny koszt tej drogi to trzy rzeczy. Pierwsza: termin. Odbiór gabarytów odbywa się według harmonogramu, w wielu miejscach kilka razy w roku, i między terminami materac musi gdzieś stać. Druga: musisz znieść go na dół sam, dokładnie w wyznaczone miejsce. Trzecia: wystawienie poza terminem albo w innym miejscu to zaśmiecanie, a nie udział w zbiórce.
Sprawdź harmonogram na stronie swojej gminy albo u zarządcy nieruchomości, zanim zadzwonisz gdziekolwiek indziej. Jeśli termin wypada za tydzień, masz kogo poprosić o pomoc przy zniesieniu i nie wydajesz mieszkania w tym czasie - nie ma najmniejszego powodu, żebyś za cokolwiek płacił.

Droga 2: czy PSZOK przyjmie materac?
Tak. Bezpłatnie w ramach opłaty śmieciowej, w granicach limitów, po dowiezieniu własnym transportem.
PSZOK przyjmuje odpady komunalne wyłącznie od mieszkańców objętych gminnym systemem gospodarowania odpadami, nieodpłatnie i w granicach limitów zapisanych w regulaminie utrzymania czystości i porządku danej gminy. Materac jako odpad wielkogabarytowy zwykle mieści się w tych limitach, choć w niektórych gminach są one liczone w kilogramach lub metrach sześciennych na rok - warto sprawdzić u siebie.
Samo przyjmowanie mebli i innych gabarytów jest obowiązkiem każdego punktu, a nie dobrą wolą gminy (art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Gmina ustala tylko limit. W Łodzi jeden mieszkaniec może oddać do 200 kg odpadów wielkogabarytowych jednorazowo i do 1500 kg w miesiącu, więc pojedynczy materac nawet się do niego nie zbliża (karta usługi PSZOK przy ul. Granicznej 2, Łódzkie Centrum Kontaktu z Mieszkańcami).
Bariera jest oczywista: dwumetrowy materac nie wejdzie do samochodu osobowego. Wchodzi do kombi ze złożonymi siedzeniami, do busa i na przyczepkę, ale nie do zwykłego hatchbacka. Przewożenie go na dachu bez odpowiedniego zamocowania to zły pomysł - materac przy prędkości działa jak żagiel.
Na miejscu też dźwigasz sam. Pracownicy łódzkiego PSZOK-u nie wyjmują odpadów z pojazdu, tylko wskazują, gdzie je zanieść, i sprawdzają, czy przywozi je mieszkaniec Łodzi, na przykład po rejestracji auta albo na podstawie oświadczenia. Materac sprężynowy z bagażnika kombi wyciąga się we dwie osoby.
I rzecz, którą trzeba powiedzieć wprost, bo bywa w branży przekłamywana: PSZOK nie przyjmuje odpadów pochodzących z działalności gospodarczej. W Łodzi punkt przyjmuje wyłącznie odpady wytworzone w gospodarstwie domowym (zasady PSZOK, LCKM UMŁ). Żadna firma wywozowa nie może zawieźć tam twojego materaca w swoim imieniu. Jeśli ktoś ci to obiecuje, nie zna przepisów albo mówi nieprawdę.

Droga 3 - pocięcie materaca i wyrzucenie po kawałku
Metoda popularna w internecie. Działa, ale ma trzy poważne haczyki, o których warto wiedzieć przed sięgnięciem po nóż.
Pomysł jest prosty: pociąć materac na kawałki, żeby zmieściły się w zwykłym pojemniku albo w bagażniku. Przy materacu piankowym wykonalne - pianka tnie się nożem do tapet albo piłą szablastą i daje się zwinąć w rolki.
Haczyk pierwszy: materac sprężynowy to nie pianka. W środku jest stalowy blok sprężyn połączonych ramą z drutu. Przecięcie poszycia odsłania sprężyny pod naprężeniem, a te potrafią wyskoczyć. Do rozdzielenia tego potrzebne są nożyce do drutu i sporo cierpliwości, a efektem jest kilkanaście kilogramów ostrego złomu i sterta materiału.
Haczyk drugi: pocięty materac nadal nie jest odpadem zmieszanym. Poszycie, pianka i stalowe sprężyny to trzy różne materiały i wrzucenie ich w całości do pojemnika na odpady zmieszane nie jest prawidłowe. Sprawdź w regulaminie swojej gminy, jak traktowana jest ta kategoria, zanim zaczniesz ciąć.
Haczyk trzeci, najbardziej prozaiczny: robisz to w mieszkaniu. Pianka sypie się drobinami, poszycie pyli, a po godzinie pracy masz łazienkę pełną kurzu i materac tylko w połowie rozebrany. To jest metoda dla kogoś, kto ma piwnicę, garaż albo balkon i sporo wolnego czasu - nie dla kogoś, kto wydaje mieszkanie w piątek.
Droga 4 - odbiór materaca przez firmę
Płatne. Kupujesz zniesienie z piętra, transport i termin, który ty wybierasz.
To jest droga dla trzech sytuacji: nie masz samochodu, w którym materac się zmieści; nie masz jak znieść go z piętra bez windy; albo nie możesz czekać na termin gminnej wystawki, bo przekazujesz mieszkanie w konkretnym dniu.
Rozliczenie to stawka za sztukę plus minimalna opłata za kurs, a przy braku windy dochodzi dopłata za piętro. Materac rzadko jedzie sam - najczęściej wychodzi z mieszkania razem z łóżkiem, stelażem albo całą sypialnią, i wtedy liczy się go jako część większego zlecenia, co wypada wyraźnie taniej niż osobny wyjazd po jedną sztukę.
Przyjeżdżamy jednak też po jedną rzecz i nie jest to problem. Pojedynczy materac to normalne zlecenie, tylko warto się przy okazji rozejrzeć: jeśli w mieszkaniu stoi jeszcze stara wersalka, fotel albo coś w piwnicy, dorzucenie tego do tego samego kursu kosztuje wyraźnie mniej niż drugi przyjazd.
| Droga | Koszt pieniężny | Realny koszt dla ciebie |
|---|---|---|
| Gminny odbiór gabarytów | bezpłatnie w ramach opłaty śmieciowej | czekanie na termin i samodzielne zniesienie na dół we wskazane miejsce |
| PSZOK | bezpłatnie w ramach opłaty śmieciowej | własny transport, do którego wejdzie dwumetrowy materac, godziny otwarcia |
| Pocięcie na kawałki | bezpłatnie | kilka godzin brudnej pracy, przy sprężynowym potrzebne nożyce do drutu |
| Oddanie dalej | bezpłatnie | praktycznie nie działa - używany materac nie ma odbiorcy |
| Odbiór przez firmę | stawka za sztukę + kurs + dopłata za piętro | żaden - wynosimy sami, termin ustalasz ty |

Czy sklep zabierze stary materac przy dostawie nowego?
Tylko jeśli sam to oferuje. Przepis, który każe sklepom zabierać stare urządzenia, materacy nie dotyczy.
Przy pralce czy lodówce sprawa jest prosta: sklep, który przywozi nowy sprzęt do domu, musi przy okazji nieodpłatnie zabrać stary tego samego rodzaju (art. 37 ust. 2 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym). Materac nie jest sprzętem elektrycznym, więc ten obowiązek go nie obejmuje. Jeśli sklep zabiera stary materac przy dostawie, robi to w ramach własnej usługi i może za nią policzyć osobno.
Przed zamówieniem zapytaj o trzy rzeczy. Czy odbiór starego materaca w ogóle jest w ofercie. Czy kierowca zniesie go z piętra, czy weźmie tylko spod drzwi wejściowych. I czy materac musi być zapakowany w folię. Odpowiedzi dostaniesz w regulaminie dostawy albo od obsługi sklepu, zanim zapłacisz.
Jedna pułapka wynika z samej konstrukcji. Nowe materace często przyjeżdżają zwinięte w kartonie i wchodzą do windy bez kłopotu, a stary sprężynowy już nie. Jeśli stary ma wyjechać z dostawcą, przygotuj go przy drzwiach przed przyjazdem auta, spakowany i gotowy do zniesienia. Gdy odbioru nie ma w ofercie, zostają drogi opisane wyżej, z gminną zbiórką gabarytów na czele.

Jak wynieść materac po schodach, jeśli robisz to sam
Cztery rzeczy, które zamieniają walkę z materacem w normalne pięć minut pracy.
Materac zachowuje się inaczej niż mebel: nie ma sztywnej ramy, więc próba niesienia go za dwa końce kończy się zgięciem w literę U i utratą kontroli. Poniżej sposób, który działa.
- Spakuj materac w folię albo duży worek i sklej taśmą - mniej się ślizga i nie brudzi ściany na zakręcie
- Materac piankowy zwiń w rolkę i spnij trzema pasami albo sznurkiem; sprężynowego nie próbuj zwijać, pęknie rama
- Nieś go na sztorc, pionowo, a nie płasko - na sztorc materac jest sztywniejszy i przechodzi przez węższe miejsca
- Osoba idąca niżej prowadzi i patrzy pod nogi, osoba wyżej pcha i steruje. Ustalcie jedno słowo na przerwanie ruchu
- Zdejmij drzwi wejściowe z zawiasów, jeśli przedpokój jest ciasny - pięć minut pracy oszczędza framugę
- W windzie ustaw materac po przekątnej kabiny i przytrzymaj; nigdy nie zostawiaj go opartego bez asekuracji
Jedna uwaga o pluskwach, bo to pytanie wraca regularnie. Jeśli podejrzewasz, że materac jest zapluskwiony, zapakuj go szczelnie w folię przed wyniesieniem i nie przeciągaj przez całe mieszkanie. Sam wywóz to jedno, natomiast dezynsekcji nie wykonujemy - to usługa z osobnymi uprawnieniami i osobnym sprzętem, a zabieg robi się po opróżnieniu pomieszczenia.
Materac sprężynowy, piankowy i kieszeniowy - co się z nimi dzieje dalej
Trzy konstrukcje, trzy różne materiały i trzy różne ścieżki przetworzenia.
Sprężynowy klasyczny (bonell)
Stalowy blok sprężyn połączonych ramą, obłożony pianką lub filcem i poszyciem. Po rozdzieleniu stal idzie do odzysku jako złom, a pianka i tekstylia własną drogą. To najcięższa i najsztywniejsza konstrukcja, najgorsza do wynoszenia i najtrudniejsza do samodzielnego pocięcia.
Kieszeniowy
Sprężyny zamknięte w osobnych kieszeniach z materiału. Zachowuje się przy wynoszeniu jak sprężynowy - jest sztywny i nie da się go zwinąć - ale bywa cięższy, bo sprężyn jest w nim więcej. Przy rozbiórce dochodzi dodatkowa warstwa tekstyliów.
Piankowy i lateksowy
Jednolita bryła pianki w poszyciu. Najlżejszy i jedyny, który da się zwinąć i spiąć pasami, przez co zajmuje wyraźnie mniej miejsca w transporcie. To także jedyna konstrukcja, którą realnie da się samodzielnie pociąć bez specjalnych narzędzi.
Niezależnie od konstrukcji obowiązuje ta sama zasada: materac to odpad wielkogabarytowy, a nie odpad zmieszany, i ma trafić do odpowiedniego strumienia. Materac odebrany przez nas przekazujemy do zagospodarowania własną, udokumentowaną ścieżką - klient indywidualny dostaje fakturę i protokół z opróżnienia lokalu.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Gdzie wyrzucić stary materac bez samochodu?
Najtańsza droga to gminny odbiór odpadów wielkogabarytowych - jest bezpłatny w ramach opłaty śmieciowej, ale musisz znieść materac na dół w wyznaczonym terminie. Jeśli nie możesz go znieść albo nie czekasz na termin, zostaje płatny odbiór przez firmę.
Czy materac można wyrzucić do zwykłego kontenera?
Nie. Materac to odpad wielkogabarytowy i nie należy do odpadów zmieszanych. Wrzucenie go do kontenera na odpady komunalne blokuje pojemnik i jest niezgodne z regulaminem utrzymania czystości w gminie.
Czy materac zabierze gmina razem z meblami?
Tak, w odróżnieniu od lodówki czy telewizora materac jest zwykłym gabarytem, więc mieści się w zakresie wystawki mebli. Sprawdź w harmonogramie swojej gminy, kiedy wypada najbliższy termin.
Czy warto pociąć materac, żeby zmieścił się w pojemniku?
Przy materacu piankowym da się to zrobić, choć jest to kilka godzin brudnej pracy. Przy sprężynowym w środku jest stalowy blok sprężyn pod naprężeniem i potrzebne są nożyce do drutu. Pocięty materac nadal nie jest odpadem zmieszanym.
Czy ktoś przyjmie używany materac?
W praktyce nie. Organizacje charytatywne i punkty zbiórki rzeczy używanych zwykle nie przyjmują materacy ze względów higienicznych, a na rynku wtórnym nie ma na nie popytu. Warto sprawdzić, ale nie planować wokół tego terminu przeprowadzki.
Ile kosztuje wywóz materaca?
Obowiązuje stawka za sztukę plus minimalna opłata za kurs, a przy braku windy dopłata za piętro. Materac odbierany razem z łóżkiem albo całą sypialnią wypada wyraźnie taniej niż osobny wyjazd po jedną sztukę. Wycena jest bezpłatna.
- Gminny odbiór gabarytów jest bezpłatny w ramach opłaty śmieciowej, ale trzeba poczekać na termin i znieść materac samemu.
- PSZOK przyjmie materac bez dopłaty, jeśli masz auto, do którego zmieści się dwumetrowy materac.
- Samodzielne pocięcie sensownie działa tylko przy materacu piankowym.
- Oddanie używanego materaca dalej wygląda dobrze na papierze i prawie nigdy nie działa.
- Płatny odbiór przez firmę obejmuje zniesienie z piętra i termin, który wybierasz.
- Materac na piętrze bez windy albo cała sypialnia do wywozu: zadzwoń po bezpłatną wycenę.