Leki, chemia i butle po zmarłym — czego nie wolno wyrzucić do śmietnika

Dlaczego to nie jedzie razem z meblami

Nie chodzi o wygodę ekipy, tylko o to, że są to inne strumienie odpadu, z innym trybem odbioru.

Meble, sprzęt i rzeczy z mieszkania są odpadem, który da się zebrać, załadować i przekazać do zagospodarowania w jednym transporcie. Leki, chemia, farby, baterie, świetlówki i butle pod ciśnieniem to odpady o innym charakterze: część z nich jest niebezpieczna, część wymaga osobnych punktów zbierania, a część w ogóle nie jest odpadem, tylko opakowaniem zwrotnym.

Praktyczna konsekwencja jest taka, że przy opróżnianiu mieszkania te rzeczy odkłada się na bok i załatwia osobno, zwykle po stronie rodziny albo właściciela lokalu. Firma opróżniająca nie może ich po prostu dorzucić do transportu — i to nie jest kwestia dobrej woli, tylko zakresu uprawnień.

Warto też od razu wyjaśnić powtarzające się nieporozumienie: PSZOK przyjmuje odpady komunalne wyłącznie od mieszkańców objętych gminnym systemem, nieodpłatnie, w limitach i po dowiezieniu ich własnym transportem. Nie przyjmuje odpadów z działalności gospodarczej. Żadna firma nie może więc zawieźć tam odpadów klienta w jego imieniu — do PSZOK jedzie mieszkaniec, ze swoimi rzeczami.

Leki — gdzie je oddać

Dwie ścieżki, obie bezpłatne dla mieszkańca: apteka prowadząca zbiórkę albo PSZOK.

Przeterminowane i niepotrzebne leki oddaje się do aptek prowadzących zbiórkę przeterminowanych leków — poznaje się je po specjalnym pojemniku, zwykle stojącym przy wejściu lub przy okienku. Nie każda apteka taką zbiórkę prowadzi, bo zależy to od organizacji systemu w danej gminie. Listę punktów zwykle publikuje urząd gminy lub miasta i to jest najpewniejsze źródło informacji.

Drugą ścieżką jest PSZOK, czyli punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Przyjmuje przeterminowane leki od mieszkańców objętych gminnym systemem, w ramach opłaty śmieciowej i w limitach określonych regulaminem. To rozwiązanie sprawdza się przy większej ilości — a po długiej chorobie leków bywa naprawdę dużo, znacznie więcej niż mieści się w aptecznym pojemniku.

• Tabletki, kapsułki, syropy, maści, krople, czopki i inhalatory — do pojemnika w aptece albo do PSZOK
• Leki wyjmij z kartoników; ulotki i opakowania z papieru oddaj do papieru, blistry zostaw z lekiem
• Butelki po syropach opróżnij tylko wtedy, gdy zawartość można oddać osobno — inaczej oddaj w całości
• Silne leki przeciwbólowe i leki z grupy odurzających oddaj do apteki i powiedz farmaceucie, co przynosisz
• Nie oddawaj leków innym osobom, nawet jeśli są nieotwarte i ważne — o leczeniu decyduje lekarz
• Nie wrzucaj leków do sedesu ani do zlewu
• Nie wyrzucaj leków do zwykłego pojemnika na odpady zmieszane

Ostatnie dwa punkty nie są formalnością. Substancje czynne z leków spuszczonych do kanalizacji trafiają do środowiska, a leki wyrzucone do zwykłego pojemnika kończą w strumieniu, w którym nie powinny się znaleźć. Oddanie ich zajmuje jedną wizytę w aptece przy okazji innych spraw.

Igły, strzykawki i odpady medyczne

Osobna kategoria, którą trzeba wyraźnie oddzielić od leków.

Po osobie chorującej zostają często rzeczy, które nie są lekiem: zużyte igły, strzykawki, wkłucia, cewniki, worki stomijne, opatrunki, paski do glukometru, resztki płynów do infuzji. To są odpady medyczne i nie postępuje się z nimi tak jak z lekami. Nie wrzuca się ich do pojemnika w aptece i nie wolno wyrzucać ich luzem do śmieci — przede wszystkim ze względu na ryzyko zakłucia osoby, która ten worek później podniesie.

Sposób postępowania warto ustalić tam, gdzie prowadzone było leczenie: w przychodni, w poradni specjalistycznej, u pielęgniarki środowiskowej albo w aptece, w której kupowany był sprzęt. Część gmin i placówek organizuje odbiór takich odpadów od pacjentów leczonych w domu. Do czasu oddania ostre przedmioty trzyma się w twardym, zamkniętym pojemniku.

My odpadów medycznych nie odbieramy w żadnej formie. Nie jest to kwestia chęci ani wielkości zlecenia — odbiór i transport takich odpadów wymagają osobnych uprawnień, których firma opróżniająca mieszkania nie ma i mieć nie musi.

Chemia domowa, farby i środki ochrony roślin

Najczęstsza zawartość piwnicy i najczęstszy powód, dla którego coś zostaje w mieszkaniu po opróżnieniu.

Farby, lakiery, rozpuszczalniki, kleje, silikony, oleje, płyny eksploatacyjne, środki ochrony roślin, stare środki czystości i wszystko, co ma na etykiecie ostrzeżenie, to odpady niebezpieczne pochodzące z gospodarstwa domowego. Trafiają do PSZOK, w limitach obowiązujących mieszkańców danej gminy. Część sklepów i punktów przyjmuje wybrane kategorie, na przykład oleje albo baterie.

• Nie zlewaj resztek farb i rozpuszczalników do kanalizacji ani do gruntu
• Nie przelewaj chemii do butelek po napojach — to najczęstsza przyczyna wypadków domowych
• Nie wyrzucaj puszek z resztkami do zwykłego pojemnika; puszki całkowicie puste i suche to inna sprawa
• Nie wrzucaj chemii do kontenera na gruz przy remoncie
• Środki ochrony roślin traktuj jak odpad niebezpieczny, także te sprzed lat
• Nieznanej zawartości nie mieszaj i nie próbuj identyfikować — oddaj w oryginalnym opakowaniu
• Świetlówki, żarówki energooszczędne, baterie i akumulatory oddaj do punktów zbierania albo do PSZOK
• Termometry rtęciowe i inne przedmioty z rtęcią oddaj jako odpad niebezpieczny, nie wyrzucaj do śmieci

Praktyczna wskazówka przy opróżnianiu piwnicy: chemię zbiera się od razu do jednego kartonu, ustawionego osobno i podpisanego. Inaczej zawsze kończy się to tak, że w dniu wywozu stoi na środku pomieszczenia i nikt nie wie, co z nią zrobić.

Butle gazowe i pojemniki pod ciśnieniem

Najbardziej niedoceniana kategoria. Butla nie jest odpadem w zwykłym rozumieniu.

Butla gazowa jest zwykle własnością dystrybutora i podlega zwrotowi — oddaje się ją w punkcie wymiany butli albo u sprzedawcy tego samego gazu. Dotyczy to również butli pustych i takich, które stoją w piwnicy od dwudziestu lat. PSZOK-i najczęściej butli gazowych nie przyjmują, więc wyprawa tam bez wcześniejszego sprawdzenia regulaminu kończy się zwykle powrotem z butlą w bagażniku.

Butle po tlenie medycznym i koncentratory tlenu to osobna sprawa: bardzo często są wypożyczone i podlegają zwrotowi do dostawcy albo do wypożyczalni. Zanim taki sprzęt gdziekolwiek pojedzie, warto sprawdzić dokumenty i umowy.

Ta sama zasada ostrożności dotyczy wszystkiego, co jest pod ciśnieniem albo łatwopalne: kartuszy turystycznych, gaśnic, puszek z pianką montażową, aerozoli, kanistrów z paliwem. Nie przewozimy takich rzeczy razem z meblami. Gaśnice przyjmują zwykle serwisy sprzętu przeciwpożarowego, a kanistry z paliwem trzeba opróżnić przed oddaniem samego pojemnika.

Broń, amunicja i pirotechnika

Jedyna kategoria w tym tekście, przy której obowiązek jest natychmiastowy.

Osoba, która weszła w posiadanie broni lub amunicji — na przykład znajdując je w mieszkaniu albo w piwnicy po zmarłym — ma obowiązek niezwłocznie powiadomić Policję. Nie ma tu żadnego terminu do namysłu: ani trzydziestu dni, ani żadnego innego okresu. Nie ma też znaczenia, czy broń wygląda na sprawną, czy na pamiątkę po wojsku.

Ta sama zasada ostrożności dotyczy amunicji luzem, materiałów wybuchowych, starej pirotechniki i przedmiotów wyglądających na niewybuch — te ostatnie zdarza się znajdować w piwnicach i na strychach starych kamienic. Takich rzeczy się nie przenosi, nie pakuje i nie wywozi. My ich nie dotykamy i nie transportujemy w żadnej postaci.

Ściągawka — co gdzie oddać

Tabela do sprawdzenia przed opróżnianiem piwnicy i apteczki.

Jak to zorganizować przy opróżnianiu mieszkania

Kolejność, która sprawia, że w dniu wywozu nie ma niespodzianek.

Najprostszy tryb wygląda tak: przy pierwszym przejściu przez mieszkanie zbierasz osobno trzy rzeczy — leki do jednej reklamówki, chemię i farby do jednego kartonu, a butle, kanistry i gaśnice ustawiasz w jednym miejscu przy drzwiach. Wszystko inne zostaje na swoim miejscu. To zajmuje kilkanaście minut, a rozwiązuje najbardziej uciążliwy problem całego zlecenia.

Leki oddajesz przy okazji, w aptece. Chemię wozi się do PSZOK jednym kursem — warto wcześniej sprawdzić godziny otwarcia i limity w regulaminie swojego punktu, bo różnią się między gminami. Butlę oddajesz tam, gdzie kupowało się gaz. Zostaje mieszkanie, w którym wszystko pozostałe da się wynieść normalnym transportem.

Z naszej strony: przy opróżnianiu lokalu odkładamy takie rzeczy na bok i informujemy o nich zlecającego, ale ich nie wywozimy. Nie odbieramy odpadów niebezpiecznych, odpadów medycznych, chemii przemysłowej ani wyrobów zawierających azbest. Nie prowadzimy dezynsekcji, deratyzacji, ozonowania ani sprzątania tanatologicznego. Zajmujemy się opróżnianiem mieszkań i opróżnianiem piwnic w Łodzi, Pabianicach, Zgierzu, Aleksandrowie Łódzkim, Konstantynowie Łódzkim, Ozorkowie, Strykowie i Brzezinach.