Zwierzę po zmarłym właścicielu — pierwsze kroki

Pierwsza doba — cztery rzeczy w kolejności

Na tym etapie nie rozstrzyga się, kto zwierzę przejmie. Rozstrzyga się, czy przetrwa tydzień.

Zwierzę zamknięte w mieszkaniu bez dostępu do wody jest w realnym zagrożeniu w ciągu kilkudziesięciu godzin, i to jest jedyna informacja, która na tym etapie ma znaczenie. Decyzje o adopcji, kosztach i podziale obowiązków w rodzinie zapadają później.

• Zapewnij dostęp do świeżej wody i jedzenia; przy kocie także czystą kuwetę, przy psie wyjście na zewnątrz
• Sprawdź, czy zwierzę nie jest ranne, wychłodzone albo odwodnione — jeśli tak, jedziesz do lecznicy, a nie zastanawiasz się nad resztą
• Ustal, kto ma klucze i kto może wejść do mieszkania, żeby ktoś mógł przychodzić codziennie
• Poszukaj w mieszkaniu książeczki zdrowia, karmy, leków i informacji o lecznicy, do której zwierzę chodziło
• Zapytaj sąsiadów — bardzo często ktoś już to zwierzę zna, karmił je albo wyprowadzał
• Sfotografuj zwierzę, sprawdź obrożę i adresówkę; jeśli to możliwe, zweryfikuj czip w lecznicy

Jeżeli nie masz dostępu do mieszkania, a masz uzasadnione podejrzenie, że zwierzę jest w środku bez opieki, sprawa przestaje być kwestią organizacyjną. W takiej sytuacji dzwoni się po pomoc — do straży miejskiej, na Policję albo do organizacji zajmującej się zwierzętami działającej w twojej gminie. To nie jest sytuacja do rozwiązywania samodzielnie przez wchodzenie do cudzego lokalu.

Kto może przejąć zwierzę

Kolejność szukania, która zwykle daje najlepszy wynik dla zwierzęcia.

Rodzina i najbliższe otoczenie

Pierwsze pytanie to zawsze pytanie w rodzinie, choćby dlatego, że zwierzę zna te osoby, a zmiana domu jest dla niego dużym obciążeniem. Bywa też, że zmarły zostawił w tej sprawie wolę — ustną albo zapisaną. Warto o to zapytać, zanim uruchomi się cokolwiek innego.

Sąsiedzi i lokalna społeczność

Przy zwierzętach po osobach starszych to często najskuteczniejsza droga. Sąsiadka, która od lat karmiła kota, albo osoba wyprowadzająca psa w zastępstwie są zwykle najlepszym rozwiązaniem: znają zwierzę, jego przyzwyczajenia i choroby. Ogłoszenie na klatce i w osiedlowej grupie potrafi zadziałać w jeden dzień.

Organizacje, fundacje i domy tymczasowe

Fundacje i grupy adopcyjne działające lokalnie prowadzą sieci domów tymczasowych i mają doświadczenie w szukaniu nowych opiekunów. Ich możliwości bywają jednak ograniczone, zwłaszcza przy zwierzętach starszych i chorych. Warto pytać kilku organizacji równolegle i mówić wprost o wieku i stanie zdrowia zwierzęcia.

Schronisko

Realna, ale nie pierwsza opcja. Schroniska bywają przepełnione, a pobyt jest dla zwierzęcia mocno obciążający — szczególnie dla starego psa albo kota przyzwyczajonego do jednego domu. Warto najpierw wyczerpać poprzednie trzy ścieżki, ale nie kosztem tygodni zwłoki.

Rola gminy

Warto ją znać, bo bywa jedynym punktem oparcia, gdy nie ma rodziny ani sąsiadów.

Zapewnianie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gminy. Rada gminy corocznie przyjmuje program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, w którym wskazane są konkretne rozwiązania: z którym schroniskiem gmina współpracuje, kto realizuje wyłapywanie, gdzie zapewniana jest opieka weterynaryjna w zdarzeniach drogowych, jak wygląda kwestia zapewnienia miejsca w gospodarstwie rolnym dla zwierząt gospodarskich.

W praktyce oznacza to, że pierwszy telefon w sprawie zwierzęcia pozostawionego bez opieki warto wykonać do urzędu gminy lub miasta i zapytać o realizację tego programu. Drugi — do straży miejskiej, jeśli w gminie działa. To nie jest droga szybka ani zawsze wygodna, ale jest to droga formalna, która istnieje, i warto o niej wiedzieć.

Zwierzę pozostawione w mieszkaniu po zmarłym właścicielu nie zawsze jest formalnie „zwierzęciem bezdomnym” — jeżeli są spadkobiercy, sytuacja bywa inna. Nie jest to jednak powód, żeby nie dzwonić: rozstrzyganie takich kwestii nie należy do osoby, która akurat znalazła głodnego psa.

Strona formalna — czyje jest zwierzę

Krótko, bo nie udzielamy porad prawnych, ale kilka rzeczy warto wiedzieć.

Polskie prawo wprost stwierdza, że zwierzę nie jest rzeczą, a człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę. Jednocześnie w sprawach nieuregulowanych stosuje się do zwierząt odpowiednio przepisy dotyczące rzeczy. Praktyczna konsekwencja jest taka, że po śmierci właściciela kwestia zwierzęcia dotyczy spadkobierców — podobnie jak reszta majątku — choć oczywiście nie zwalnia to nikogo z obowiązku zapewnienia mu opieki tu i teraz.

Jeżeli spadkobiercy są znani i chcą zwierzę zatrzymać, sprawa jest prosta. Jeżeli nikt go nie chce, warto to ustalić jasno i na piśmie, choćby w formie wiadomości, zanim zwierzę trafi do adopcji — organizacje i domy tymczasowe zwykle o to pytają, żeby nie znaleźć się w środku rodzinnego sporu kilka miesięcy później.

Przy przekazaniu zwierzęcia nowemu opiekunowi warto przekazać też jego historię: książeczkę zdrowia, informacje o szczepieniach, chorobach przewlekłych i lekach, nazwę karmy, dane lecznicy. Jeżeli zwierzę ma czip, dane w bazie trzeba zaktualizować — robi to zwykle lecznica, w której czip był rejestrowany.

Nie tylko psy i koty

Zwierzęta, przy których pierwszy telefon powinien iść gdzie indziej.

Przy zwierzętach egzotycznych warto założyć, że ich przekazanie zajmie więcej czasu niż przekazanie psa. Do tego czasu ktoś musi codziennie przychodzić, karmić i pilnować temperatury w terrarium. Ten element planu bywa pomijany i to on najczęściej zawodzi.

Rośliny i akwarium przy opróżnianiu mieszkania

Drobna sprawa, o którą pytają dość często.

Duże rośliny doniczkowe zwykle nie mają dokąd pojechać: rodzina ma swoje, a przewóz dwumetrowej monstery jest kłopotliwy. W praktyce najlepiej sprawdzają się osiedlowe grupy wymiany, ogłoszenie na klatce, biblioteki, domy kultury, przychodnie i parafie — miejsca, które mają duże, jasne pomieszczenia. Warto zapytać, zanim rośliny trafią do wywozu.

Akwarium to osobny problem, bo nie jest meblem: nie da się go przenieść z wodą, a rozbiórka wymaga wcześniejszego zabezpieczenia ryb. Jeżeli w mieszkaniu jest zarybione akwarium, sprawa ryb musi być rozwiązana przed opróżnianiem, a nie w jego trakcie. Puste akwarium wynosimy normalnie, jak każdy inny ciężki przedmiot.

Czego my nie robimy i jak pracujemy, gdy w mieszkaniu jest zwierzę

Granica postawiona wprost, żeby nikt nie liczył na usługę, której nie mamy.

Nie odbieramy zwierząt, nie transportujemy ich, nie pośredniczymy w adopcjach i nie przyjmujemy zleceń polegających na „zajęciu się” zwierzęciem z opróżnianego mieszkania. Nie jest to nasza kompetencja i nie chcemy udawać, że jest. Jeżeli przy oględzinach okaże się, że w lokalu jest zwierzę, mówimy o tym wprost i prosimy o rozwiązanie tej sprawy przed terminem realizacji.

Sam dzień opróżniania jest dla zwierzęcia bardzo obciążający: otwarte drzwi na klatkę, hałas, obcy ludzie, znikające meble. Dlatego prosimy, żeby zwierzęcia tego dnia w mieszkaniu nie było — u kogoś z rodziny, u sąsiada, w hoteliku. Jeśli to niemożliwe, potrzebne jest zamknięte pomieszczenie i osoba, która przy nim jest.

Zajmujemy się wyniesieniem rzeczy, demontażem mebli, wywozem i legalnym zagospodarowaniem odpadu, a po zakończeniu zamiataniem i umyciem podłóg. Nie prowadzimy dezynsekcji, deratyzacji, ozonowania ani sprzątania tanatologicznego. Usługę realizujemy jako likwidację mieszkań w Łodzi, Pabianicach, Zgierzu, Aleksandrowie Łódzkim, Konstantynowie Łódzkim, Ozorkowie, Strykowie i Brzezinach.