Mieszkanie po zmarłym — od czego zacząć, krok po kroku

Zanim cokolwiek zaczniesz — trzy rzeczy do ustalenia

Nie zaczyna się od worków na śmieci. Zaczyna się od ustalenia, kto ma prawo dysponować rzeczami i ile jest czasu.

Pierwsza rzecz: tytuł prawny do lokalu. Inaczej wygląda sytuacja, gdy mieszkanie było własnością zmarłego, inaczej gdy było spółdzielczym prawem, a jeszcze inaczej gdy było wynajmowane albo komunalne. W przypadku najmu i mieszkania komunalnego termin zdania lokalu wyznacza wynajmujący lub gmina i bywa on krótki. W przypadku własności terminu formalnie nie ma, ale opłaty za mieszkanie biegną dalej.

Druga: kto dziedziczy. Spadek nabywa się z chwilą śmierci spadkodawcy, ale żeby wykazać to wobec urzędów, banku czy spółdzielni, potrzebne jest sądowe stwierdzenie nabycia spadku albo notarialny akt poświadczenia dziedziczenia. Jeśli spadkobierców jest kilku, decyzje o rzeczach powinny być wspólne. To oszczędza konfliktów, które potrafią ciągnąć się latami.

Trzecia, najczęściej pomijana: czy na pewno chcesz spadek przyjąć. Jeśli istnieje podejrzenie, że zmarły zostawił długi, warto skonsultować to z prawnikiem lub notariuszem, zanim zaczniesz rozporządzać rzeczami z mieszkania. Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku składa się w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania, a swobodne dysponowanie majątkiem spadkowym przed podjęciem decyzji może zostać odczytane jako przyjęcie spadku. To jedyny punkt w całym tym tekście, w którym pośpiech jest naprawdę kosztowny.

Pierwszy tydzień — zabezpieczenie, nie porządki

W pierwszych dniach chodzi o to, żeby mieszkanie było bezpieczne i żeby nic nie zniknęło. Sortowanie może poczekać.

Praktyczna lista rzeczy do zrobienia w pierwszych dniach jest krótka i nie wymaga podejmowania żadnych trudnych decyzji:

• Zabezpiecz lokal: sprawdź, kto ma klucze, i w razie wątpliwości wymień zamek za zgodą pozostałych spadkobierców
• Zakręć wodę i gaz, sprawdź, czy nic nie jest włączone; opróżnij lodówkę z żywności
• Zabierz z mieszkania dokumenty i wartościowe drobiazgi albo przechowaj je w jednym, ustalonym miejscu
• Zrób dokumentację zdjęciową całego mieszkania, pokój po pokoju: to bardzo pomaga przy kilku spadkobiercach
• Sprawdź korespondencję i skrzynkę: umowy, wezwania, rachunki i informacje o świadczeniach
• Zgłoś zgon tam, gdzie trzeba: do zarządcy lub spółdzielni, do dostawców mediów, do banku

Nie wyrzucaj w tym tygodniu niczego poza żywnością. Rzeczy, które w pierwszych dniach wydają się bezwartościowe (pudełko listów, notes z numerami, stary album), bywają jedynym, czego potem brakuje. Papiery przejrzy się później, na spokojnie.

Segregacja rzeczy — najprostszy działający podział

Cztery kategorie i jedna zasada: nie wracamy do rzeczy, o której już zdecydowaliśmy.

Najczęstszy powód, dla którego opróżnianie mieszkania po kimś bliskim ciągnie się miesiącami, jest taki, że każda rzecz jest rozważana kilka razy. Prosty podział na cztery kategorie i fizyczne rozdzielenie ich na cztery strefy w mieszkaniu przyspiesza pracę bardziej niż jakakolwiek inna metoda.

Do zachowania

Dokumenty, pamiątki, fotografie, biżuteria, rzeczy o wartości sentymentalnej albo materialnej. Ta strefa powinna być najmniejsza i wywożona pierwsza, najlepiej do domu kogoś z rodziny, jeszcze zanim wejdzie ekipa.

Do rozdzielenia w rodzinie

Rzeczy, o które ktoś może się upomnieć. Jeśli spadkobierców jest kilku, ustalcie termin, do którego każdy ma wskazać, co chce zabrać. Bez terminu ta kategoria rośnie w nieskończoność i blokuje całą resztę.

Do oddania dalej

Sprawne meble, ubrania w dobrym stanie, sprzęt, który działa, książki, pościel i koce. Organizacje charytatywne i schroniska przyjmują część takich rzeczy, ale zwykle mają własne wymagania co do stanu i rodzaju. Warto zadzwonić i zapytać, zanim się je spakuje.

Do wywiezienia

Cała reszta. Meble, których nikt nie chce, zużyty sprzęt, tekstylia, zawartość piwnicy i pawlacza. To jest ta część, którą obsługuje firma, i to jest zwykle osiemdziesiąt procent objętości mieszkania.

Rzeczy, które wymagają osobnego potraktowania

Kilka kategorii, przy których nie improwizuje się i nie wrzuca do worka.

Przy opróżnianiu mieszkań po osobach zmarłych regularnie pojawiają się rzeczy, których nie wolno po prostu wynieść na śmietnik. Dobrze wiedzieć o nich wcześniej, bo znalezienie ich w połowie pracy potrafi zatrzymać całą operację.

• Broń i amunicja: osoba, która weszła w ich posiadanie, ma obowiązek niezwłocznie powiadomić Policję; nie ma tu żadnego terminu do namysłu
• Leki, w tym silne leki przeciwbólowe: oddaje się je do apteki, nie do śmieci ani do kanalizacji
• Dokumenty z danymi osobowymi i medycznymi: niszczy się je, a nie wyrzuca w całości
• Gotówka, biżuteria, sztabki, sejf: powinny zostać zabezpieczone przy świadkach i odnotowane, zwłaszcza gdy spadkobierców jest kilku
• Butle gazowe, chemia, rozpuszczalniki, farby: mają własne punkty odbioru i nie jadą razem z meblami
• Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny — telewizory, lodówki, pralki — trafia do selektywnego zbierania, nigdy do zwykłego pojemnika
• Wyroby zawierające azbest, jeśli znajdą się w piwnicy lub garażu: usuwa je wyłącznie firma z odpowiednim zezwoleniem; my tego nie robimy

Osobna uwaga o zwierzętach: jeśli w mieszkaniu został pies, kot albo inne zwierzę, sprawa jest pilna i nie może czekać do czasu uporządkowania formalności. Warto od razu ustalić w rodzinie, kto je przejmuje, albo skontaktować się z organizacją zajmującą się zwierzętami.

Czym jest, a czym nie jest opróżnienie mieszkania

Tę granicę stawiamy wprost, żeby nikt nie zamawiał u nas usługi, której nie wykonujemy.

Opróżnienie mieszkania po osobie zmarłej oznacza w naszym przypadku: wyniesienie mebli, sprzętu i rzeczy osobistych, demontaż zabudowy, jeśli trzeba, wywóz, legalne zagospodarowanie odpadu oraz zamiecenie i umycie podłóg po zakończeniu pracy. Na życzenie także segregację z odkładaniem wskazanych rzeczy do zachowania.

Nie wykonujemy sprzątania tanatologicznego, czyli specjalistycznego sprzątania miejsca zgonu, ani dezynfekcji, dezynsekcji, deratyzacji czy ozonowania. To są odrębne usługi, wymagające innych uprawnień, środków i procedur, i wykonują je wyspecjalizowane firmy. Jeśli mieszkanie wymaga takich działań, powiemy o tym wprost przy oględzinach, i będzie to trzeba zrobić przed naszym wejściem, nie zamiast niego.

Nie zajmujemy się też usuwaniem azbestu, wyburzeniami ani odpadami medycznymi. Ta lista jest krótka i nie zmienia się w zależności od tego, jak pilna jest sprawa.

Jak wygląda zlecone opróżnienie lokalu

Cztery etapy, żeby wiedzieć, czego się spodziewać, i żeby móc to porównać z innymi ofertami.

Wycena. Bezpłatna i niezobowiązująca. Może się odbyć na miejscu albo na podstawie filmu nagranego telefonem — powolne przejście przez mieszkanie, z otwartymi szafami, z piwnicą i balkonem, wystarcza do podania przedziału. Na tym etapie ustalamy też, co ma zostać odłożone, a nie wywiezione.

Termin. Ustalasz go ty. Jeśli masz sztywną datę zdania lokalu do spółdzielni albo wynajmującemu, powiedz o niej od razu — łatwiej zarezerwować termin z wyprzedzeniem niż szukać wolnej ekipy na trzy dni przed.

Realizacja. Ekipa wynosi wszystko sama, z każdego piętra, także bez windy. Nie musisz być obecny przez cały czas ani w ogóle — możliwe jest opróżnienie na podstawie przekazanych kluczy, z dokumentacją zdjęciową przed i po. To rozwiązanie dla osób mieszkających w innym mieście albo za granicą.

Zakończenie. Po wyniesieniu rzeczy zamiatamy i myjemy podłogi. Dostajesz fakturę i protokół z opróżnienia lokalu. Karta przekazania odpadu w systemie BDO wystawiana jest podmiotom objętym ewidencją odpadów — spółdzielniom, wspólnotom, zarządcom, firmom. Osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami są z tej ewidencji zwolnione, więc dokumentem dla ciebie jest faktura i protokół.

Kto za to płaci i ile jest czasu

Dwa pytania, które padają najczęściej, i uczciwe odpowiedzi na oba.

Koszt opróżnienia lokalu ponosi zwykle ten, kto zleca usługę, najczęściej spadkobierca albo osoba, która ma obowiązek zdać mieszkanie. Jeśli spadkobierców jest kilku, koszt bywa dzielony według ustaleń między nimi; z naszej strony wystawiamy jedną fakturę na wskazany podmiot. Przy mieszkaniach komunalnych i najmowanych rozliczenie zależy od umowy i od tego, kto formalnie odpowiada za lokal.

Czasu na opróżnienie mieszkania własnościowego formalnie nie ma, ale koszty biegną: czynsz, media, opłata śmieciowa. Przy najmie i lokalach komunalnych termin jest wyznaczony i zwykle liczony w tygodniach — wtedy warto działać od razu. W obu przypadkach dobrze jest ustalić datę, nawet orientacyjną, bo mieszkanie bez decyzji potrafi stać nietknięte przez rok.

Sama mechanika ceny jest taka sama jak przy każdym innym zleceniu i opisaliśmy ją osobno w tekście o tym, od czego zależy cena opróżnienia mieszkania. Usługę realizujemy jako likwidację mieszkania albo opróżnianie mieszkań — w Łodzi, Pabianicach, Zgierzu, Aleksandrowie Łódzkim, Konstantynowie Łódzkim, Ozorkowie, Strykowie i Brzezinach.

Lista kontrolna

Do wydrukowania albo przepisania. Kolejność jest przemyślana.