Szafa po mamie stoi zamknięta od pogrzebu. Ktoś z rodziny mówi, że przed upływem roku nie wypada niczego ruszać, ktoś inny, że ubrań po zmarłym się nie nosi, a sąsiadka radzi spalić pościel. Do tego dochodzi łóżko, w którym tata spędził ostatnie miesiące, i materac, na który nikt nie chce patrzeć. Pytania o rzeczy po zmarłym rzadko dotyczą logistyki. Częściej chodzi o to, czy wolno, kiedy wolno i czy komuś nie zrobi się przykrości. Opróżniamy mieszkania po zmarłych i widzimy, że rodziny radzą sobie z tym na bardzo różne sposoby. Żaden z nich nie jest jedynym słusznym. Poniżej zebraliśmy to, co da się powiedzieć na pewno, i to, co zostaje decyzją rodziny.

Nasze usługi: opróżnianie mieszkania po zmarłym Łódź  ·  utylizacja mebli Łódź

Ile czasu nie wyrzucać rzeczy po zmarłym?

Tyle, ile potrzebuje rodzina. Żaden przepis nie wyznacza okresu, w którym nie wolno ich ruszać.

Okresy, o które ludzie pytają, biorą się ze zwyczajów, nie z prawa. W jednych domach szafę porządkuje się zaraz po pogrzebie, bo widok płaszcza na wieszaku za bardzo boli. W innych czeka się do końca żałoby albo do pierwszej rocznicy. Bywa i tak, że pokój zostaje nietknięty przez kilka lat. Każda z tych dróg jest w porządku, jeśli nikt w rodzinie nie czuje się do niej zmuszony.

Czas wyznaczają czasem okoliczności, nie zwyczaj. Wynajmowane mieszkanie trzeba oddać, a za własne płaci się czynsz i rachunki, choć nikt w nim nie mieszka. Wtedy pomaga podział na dwa etapy: najpierw zabieracie to, z czym nie chcecie się rozstawać, choćby do pudeł w swojej piwnicy, a decyzję o tych rzeczach odkładacie na spokojniejszy czas. Meble i resztę wyposażenia można opróżnić wcześniej.

Jedna granica jest prawna, nie obyczajowa. Rzeczy zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na spadkobierców (art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego). Jeśli dziedziczy kilka osób, płaszcz po ojcu czy jego zegarek należą do nich wspólnie i żadna nie powinna rozdawać ich bez porozumienia z pozostałymi. Na decyzję, czy przyjąć spadek, czy go odrzucić, każdy spadkobierca ma sześć miesięcy od dnia, w którym dowiedział się, że dziedziczy (art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego). Jeśli ktoś rozważa odrzucenie, niech z rozdawaniem rzeczy poczeka do rozmowy z notariuszem.

Na samym początku zrób tylko to, czego nie da się odłożyć: wyrzuć jedzenie z lodówki, podlej albo zabierz kwiaty, wyjmij pranie z pralki. Szafa może poczekać.

Dlaczego mówi się, że nie powinno się nosić rzeczy po zmarłym?

Bo rzecz noszona latami wciąż kojarzy się z konkretną osobą. To zwyczaj, nie zakaz, i każdy może go przyjąć albo nie.

Wyjaśnień słychać kilka i różnią się w zależności od regionu i rodziny. Jedni mówią, że noszenie ubrań zatrzymuje zmarłego przy żywych i nie pozwala mu odejść. Inni, że razem z ubraniem przechodzi na kogoś los poprzedniego właściciela. Jeszcze inni po prostu czują niepokój, kiedy widzą sweter ojca na kimś innym. Nie znaleźliśmy rzetelnego opracowania, które pozwalałoby wskazać jedno źródło tych przekonań, więc nie będziemy go wymyślać.

Da się za to powiedzieć, co z nich nie wynika. Prawo nie zabrania noszenia ubrań po zmarłym ani ich sprzedawania czy oddawania. Wiele osób nosi zegarek dziadka albo szal mamy właśnie dlatego, że należały do kogoś bliskiego. Inni wolą oddać wszystko obcym ludziom i nie oglądać tych rzeczy na co dzień. Oba wybory są w porządku.

Problem pojawia się wtedy, gdy w rodzinie są obie postawy naraz. Córka chce nosić płaszcz mamy, a ciotka uważa, że to nie wypada. Najprościej tę różnicę uszanować: ubrania, które ktoś chce zatrzymać, zabiera do siebie i nie zakłada ich na rodzinne spotkania, a reszta trafia poza rodzinę. Nikogo nie trzeba nawracać na swoje zdanie.

Buty po zmarłej osobie: przesądy i praktyka

O butach krąży najwięcej przesądów i to one najczęściej zostają w szafie najdłużej. Część rodzin oddaje je od razu, część zostawia jedną parę na pamiątkę. Praktyka podpowiada coś prostszego: buty noszone latami układają się pod stopę jednej osoby i innym rzadko są wygodne, nawet w tym samym rozmiarze. Pary w dobrym stanie, związane sznurowadłami, można oddać do pojemnika na odzież, a zdarte i pojedyncze do PSZOK-u.

Otwarta szafa z ubraniami na wieszakach, przed nią na łóżku trzy równe stosy złożonych ubrań i para butów na podłodze

Ubrania po zmarłym: co zostawić, co oddać, co oddać do PSZOK-u

Trzy kupki zamiast jednej wielkiej decyzji: pamiątki, rzeczy dla innych i rzeczy zużyte.

Pamiątek nie musi być dużo. Często wystarcza jedna rzecz dla każdej bliskiej osoby: koszula, apaszka, rękawiczki, w których ktoś wychodził na spacer. Niektórzy szyją z kilku koszul poduszkę albo narzutę, inni chowają jeden niewyprany sweter w zamkniętym pudle. Zanim cokolwiek opuści szafę, sprawdź kieszenie, także wewnętrzne. Zdarza się w nich wszystko, od biletu z ostatniej podróży po obrączkę.

Ubrania czyste i całe mogą jeszcze komuś posłużyć. W Łodzi przyjmują je pojemniki na odzież, szafy społeczne przy jadłodzielniach i całodobowy wieszak przy siedzibie MOPS przy ul. Kilińskiego 102/102A, gdzie zostawia się czystą i zadbaną odzież dla osób w potrzebie. Zniszczone tekstylia i buty miasto kieruje bezpłatnie do PSZOK-ów (lodz.pl, gdzie oddać ubrania, buty i tekstylia). Dla zmarłego, który przez lata coś komuś dawał, ta droga bywa dla rodziny najłatwiejsza do przyjęcia.

Tekstylia są dziś osobną frakcją odpadów komunalnych, tak jak papier czy szkło (art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach), więc sprane i podarte rzeczy nie powinny trafiać do zmieszanych. Co gdzie oddać i jak pakować worki, żeby nikt ich potem nie wyrzucał drugi raz, opisaliśmy szczegółowo w tekście o oddawaniu starych ubrań.

Co zrobić z łóżkiem po zmarłej osobie?

Rama łóżka to zwykły mebel, który można zatrzymać, oddać albo sprzedać. Inaczej jest z materacem.

Wokół łóżka emocje są największe, zwłaszcza gdy bliska osoba spędziła w nim ostatnie tygodnie. Nikt nie musi w nim spać, jeśli nie chce, i nikt nie musi się z tego tłumaczyć. Drewnianą ramę, tapczan czy wersalkę w dobrym stanie można umyć i przestawić do innego pokoju, oddać przez ogłoszenie albo przekazać komuś z rodziny. Jeśli łóżko ma zostać w domu, a złe skojarzenia nie mijają, czasem wystarczy przestawić je pod inną ścianę i kupić nowy materac.

Materac to co innego. Wchłania pot i wilgoć przez lata, a po długiej chorobie zwykle nie nadaje się do dalszego używania i nikt go od rodziny nie przyjmie. Ustawa o odpadach wymienia materace wprost wśród odpadów wielkogabarytowych, więc oddaje się je w gminnej zbiórce gabarytów albo w PSZOK-u, a nie do pojemnika na śmieci czy na klatkę schodową.

Osobno sprawdź, czy łóżko w ogóle należało do zmarłego. Łóżko rehabilitacyjne, materac przeciwodleżynowy, wózek albo balkonik często pochodzą z wypożyczalni sprzętu. Takie rzeczy trzeba zwrócić według umowy wypożyczenia, zanim ktokolwiek zacznie wynosić meble. Umowa zwykle leży w szufladzie z dokumentami z ostatnich miesięcy.

  • rama łóżka, tapczan, wersalka w dobrym stanie: zostaje w rodzinie, do oddania albo sprzedaży
  • materac zużyty albo po długiej chorobie: odpad wielkogabarytowy, gminna zbiórka, PSZOK albo firma
  • sprzęt z wypożyczalni: zwrot według umowy, nie wywóz
  • pościel, kołdra i poduszki z łóżka: osobna decyzja, o niej niżej

Pościel, koce i poduszki po zmarłej osobie

Pościel można wyprać i używać dalej, oddać albo wyrzucić. Każda z tych decyzji jest dopuszczalna.

W niektórych domach pościel, w której ktoś zmarł, oddaje się albo wyrzuca od razu, w innych pierze się ją i chowa do szafy. To kolejny obszar zwyczaju, nie przepisu. Jeśli chcesz ją zatrzymać, wypierz ją w najwyższej temperaturze, jaką dopuszcza metka, i dobrze wysusz, najlepiej na powietrzu. Komplet, którego nikt w rodzinie nie chce, ale który jest czysty i cały, może trafić do pojemnika na odzież.

Koce, ręczniki i stare narzuty przydadzą się zwierzętom. Łódzkie schronisko przy ul. Marmurowej przyjmuje takie tekstylia, choć przed wyjazdem lepiej zadzwonić i zapytać, czego akurat potrzebują. Zbite kołdry, przybrudzone poduszki i pościel, której nie da się już doprać, to odpad do PSZOK-u. Palenie ich w piecu albo w ognisku to zły pomysł, nawet jeśli ktoś w rodzinie tak radzi z przyzwyczajenia.

Wyprana, złożona pościel i dwa koce na komodzie przy oknie, obok otwarte tekturowe pudełko z zegarkiem i okularami

Drobne rzeczy osobiste: okulary, zegarek, telefon, listy

Najmniejsze przedmioty najdłużej zostają na stole, bo nie ma dla nich oczywistego miejsca.

Okulary, zegarek, różaniec, portfel, kalendarz z zapiskami, ulubiony kubek. Dobrym sposobem jest jedno pudełko na drobiazgi osobiste, odłożone przed wszystkimi innymi porządkami. Rodzina przegląda je razem, kiedy jest gotowa, i każdy może coś wziąć. Bez pośpiechu i bez dzielenia przy otwartej szafie.

Kilka rzeczy wymaga osobnej drogi. Leki oddaje się do apteki, która zbiera przeterminowane leki, a nie do kosza. Telefonu i komputera nie wyrzucaj, zanim ktoś nie sprawdzi, czy są w nich zdjęcia i kontakty, których nie ma nigdzie indziej. Listy i notesy przejrzyj przed wywozem papierów, bo to w nich często zapisane są numery do znajomych, których rodzina nie zna, a którzy chcieliby wiedzieć.

Kiedy rodzina jest gotowa: w czym możemy pomóc

Wynosimy to, o czym już zdecydowaliście, i nie ruszamy reszty.

Możemy przyjechać po samo łóżko z materacem, po meble z jednego pokoju albo opróżnić całe mieszkanie. Pracujemy w kolejności, którą ustala rodzina. Rzeczy wskazane do zachowania odkładamy w jedno miejsce, a jeśli w trakcie pracy trafimy na dokumenty, pieniądze czy fotografie, przekazujemy je osobie, która zleciła opróżnienie.

Ubrania w workach zabieramy razem z resztą rzeczy, ale nie zawieziemy ich do PSZOK-u, bo punkt przyjmuje odpady tylko od mieszkańców. Jeśli zależy ci, żeby dobre ubrania trafiły do pojemnika albo do szafy społecznej, odłóż je osobno i zanieś samodzielnie albo poproś o to kogoś z rodziny. Nie sprzątamy po zgonach: gdy mieszkanie tego wymaga, najpierw wchodzi wyspecjalizowana firma. Od czego zależy cena, znajdziesz w cenniku.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Co zrobić z pościelą po zmarłej osobie?

To decyzja rodziny. Pościel można wyprać w najwyższej temperaturze dopuszczonej na metce i używać dalej, oddać czystą i całą do pojemnika na odzież albo, gdy jest zniszczona, zawieźć do PSZOK-u. Koce i ręczniki chętnie przyjmują schroniska dla zwierząt.

Czy można nosić buty po zmarłej osobie?

Można. Przesądy o butach zmarłego są zwyczajem, nie zakazem, i nie wynika z nich żaden obowiązek. W praktyce buty noszone latami są dopasowane do stopy jednej osoby, więc rzadko pasują komuś innemu. Pary w dobrym stanie można oddać, zniszczone trafiają do PSZOK-u.

Czego nie wolno robić z rzeczami zmarłego?

Prawo nie zabrania ich noszenia, oddawania ani wyrzucania. Rzeczy należą jednak do spadkobierców, więc jeden z nich nie powinien rozdawać ich bez zgody pozostałych. Leków nie wyrzuca się do kosza, tylko oddaje do apteki, a dokumentów nie wynosi się w workach bez przejrzenia.

Czy materac po zmarłym można komuś oddać?

Zużytego materaca, zwłaszcza po długiej chorobie, nikt zwykle nie przyjmie, więc lepiej go nikomu nie proponować. Oddaje się go jako odpad wielkogabarytowy: w gminnej zbiórce gabarytów, w PSZOK-u albo przez firmę, która go wywiezie.

Komu oddać ubrania po zmarłym w Łodzi?

Czyste i całe ubrania przyjmują pojemniki na odzież, szafy społeczne przy jadłodzielniach i całodobowy wieszak przy siedzibie MOPS przy ul. Kilińskiego 102/102A. Zniszczone tekstylia i buty przyjmują bezpłatnie łódzkie PSZOK-i.

Czy przyjedziecie tylko po łóżko i materac?

Tak, odbieramy też pojedyncze meble. Wynosimy je z mieszkania, także z piętra bez windy, i wywozimy. Cena zależy od tego, co odbieramy, z którego piętra i skąd, a wycenę podajemy przed przyjazdem.

  • Żaden przepis nie każe czekać z rzeczami po zmarłym: moment wybiera rodzina, a spadkobiercy decydują o nich wspólnie.
  • Zwyczaj, by nie nosić ubrań i butów zmarłego, można przyjąć albo nie; prawo niczego tu nie zakazuje.
  • Ubrania czyste i całe trafiają do pojemników i szaf społecznych, zniszczone do PSZOK-u.
  • Ramę łóżka można zatrzymać lub oddać, zużyty materac to odpad wielkogabarytowy, a sprzęt z wypożyczalni wraca do wypożyczalni.
  • Pościel wolno wyprać i używać dalej, koce przydadzą się w schronisku, a zniszczone poduszki i kołdry jadą do PSZOK-u.