KrótkoDeklaracja śmieciowa, formalnie deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, to dokument składany do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, na którego podstawie gmina nalicza opłatę za odpady z nieruchomości.
Obowiązek złożenia ma właściciel nieruchomości, na której mieszkają mieszkańcy (ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, art. 6m). W bloku wspólnoty lub spółdzielni deklarację za budynek składa zarządca, a od lokatorów może żądać danych potrzebnych do wyliczenia opłaty; ustawa daje mu do tego wprost prawo. W domu jednorodzinnym robi to sam właściciel.
Terminy są krótkie. Pierwszą deklarację składa się w ciągu 14 dni od zamieszkania pierwszego mieszkańca. Przy zmianie danych, na przykład liczby osób, nową trzeba złożyć do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu zmiany, a opłatę w nowej wysokości płaci się już za miesiąc, w którym zmiana nastąpiła. Zmniejszyć opłaty za okres wsteczny co do zasady nie można.
Śmierć mieszkańca to wyjątek, który ma znaczenie przy mieszkaniach po zmarłych. Deklarację zmniejszającą opłatę w związku ze śmiercią można złożyć w ciągu 6 miesięcy od tego zdarzenia i wtedy zakaz korekty wstecz nie obowiązuje (art. 6m ust. 5 pkt 1). Po pół roku ta furtka się zamyka.
Deklaracja nie jest umową z firmą wywozową. Opłata ma charakter daniny publicznej: w sprawach opłat stosuje się ordynację podatkową, a uprawnienia organu podatkowego ma wójt, burmistrz lub prezydent miasta (art. 6q tej ustawy). Zaległości ściąga więc gmina, nie operator śmieciarek.