Czym jest czynsz?

Czynsz jest elementem, bez którego nie ma najmu. Strony mogą go oznaczyć w pieniądzach albo w świadczeniach innego rodzaju (art. 659 § 2 kodeksu cywilnego). Termin płatności ustala umowa. Gdy go nie określa, przy najmie dłuższym niż miesiąc albo na czas nieoznaczony czynsz płaci się z góry, miesięcznie, do dziesiątego dnia miesiąca (art. 669 § 2).

Podwyżka czynszu za mieszkanie ma swoją procedurę. Właściciel wypowiada dotychczasową wysokość czynszu na piśmie pod rygorem nieważności, z trzymiesięcznym terminem, chyba że umowa przewiduje dłuższy, na koniec miesiąca kalendarzowego (art. 8a ust. 1-3 ustawy o ochronie praw lokatorów). Podwyżki nie mogą następować częściej niż co 6 miesięcy (art. 9 ust. 1b). W ciągu 2 miesięcy od wypowiedzenia lokator może odmówić przyjęcia podwyżki, co rozwiązuje umowę z upływem okresu wypowiedzenia, albo zakwestionować ją w sądzie w przypadkach z ust. 4 (art. 8a ust. 5).

Ustawa zawęża też to, co wynajmujący pobiera obok czynszu. W stosunkach najmu wolno mu pobierać jedynie opłaty niezależne od właściciela, czyli za energię, gaz, wodę, ścieki i odpady dostarczane do lokalu, i to tylko wtedy, gdy najemca nie ma umowy bezpośrednio z dostawcą (art. 9 ust. 5 i 6, art. 2 ust. 1 pkt 8).

„Czynsz do spółdzielni” i „czynsz we wspólnocie” to skróty myślowe. Właściciel mieszkania albo osoba ze spółdzielczym prawem nie płaci czynszu najmu, tylko opłaty eksploatacyjne i zaliczki na koszty zarządu. Pomylenie tych pojęć utrudnia czytanie pism i rozliczeń.