Czym jest Inspekcja Ochrony Środowiska?

Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska określa jej rolę już w pierwszym artykule: kontrola przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badanie i ocena jego stanu (art. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska). Organami są Główny Inspektor Ochrony Środowiska, centralny organ nadzorowany przez ministra właściwego do spraw klimatu, oraz wojewódzki inspektor ochrony środowiska działający w administracji zespolonej w województwie (art. 3 i 3a).

Lista kontrolowanych przepisów jest długa: ustawa o odpadach, przepisy o opakowaniach, o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, o bateriach i akumulatorach, o recyklingu pojazdów, a także ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (art. 2 ust. 1). Inspektorzy zaglądają więc na składowiska, do zakładów przetwarzania, na place zbierania odpadów i do firm, które je przewożą.

Po kontroli wojewódzki inspektor może wydać zarządzenie pokontrolne albo decyzję administracyjną, a przy zagrożeniu życia, zdrowia lub środowiska wstrzymać działalność decyzją podlegającą natychmiastowemu wykonaniu (art. 12). Inspektorzy mogą też nakładać grzywny w postępowaniu mandatowym za wykroczenia przeciwko środowisku (art. 9). Bez kontroli przeprowadzonej przez inspektora nie wydaje się zezwolenia na zbieranie ani przetwarzanie odpadów (art. 41a ustawy o odpadach).

Inspekcja to nie straż miejska.Kontrolę przepisów o ochronie środowiska prowadzą też gminy, a wójt, burmistrz lub prezydent miasta może do niej upoważnić urzędników i funkcjonariuszy straży gminnej (art. 379 Prawa ochrony środowiska). Nielegalny plac z odpadami czy porzucone beczki zgłasza się natomiast Inspekcji, m.in. przez formularz GIOŚ.