Czym jest rtęć w sprzęcie?

Rtęć to metal ciekły w temperaturze pokojowej, który w niej paruje. Przez dziesięciolecia używano jej wszędzie tam, gdzie przydawał się płynny przewodnik albo dokładny pomiar: w termometrach lekarskich, ciśnieniomierzach ze słupkiem, przełącznikach przechyłowych i termostatach. W lampach fluorescencyjnych odpowiada za świecenie, w monitorach LCD sprzed diod LED siedzi w świetlówkach podświetlenia.

Zakład przetwarzania zużytego sprzętu musi w pierwszej kolejności wyjąć części zawierające rtęć, takie jak wyłączniki czy podświetlacze, a z gazowych lamp wyładowczych odzyskać samą rtęć (załącznik nr 5 do ustawy o ZSEE). Katalog odpadów podaje przełączniki rtęciowe jako przykład niebezpiecznych składników sprzętu, lampom i innym odpadom z rtęcią przypisuje kod 20 01 21*, a bateriom z rtęcią 16 06 03* (katalog odpadów, Dz.U. 2020 poz. 10).

Termometr rtęciowy nie jest urządzeniem elektrycznym, ale przy opróżnianiu mieszkania leży zwykle w tej samej szufladzie co baterie i stare telefony. Miejski informator o nietypowych odpadach kierował termometry rtęciowe, podobnie jak przeterminowane leki, do łódzkich aptek z pojemnikami (informator lodz.pl). Lista mogła się zmienić, więc przed wizytą dobrze zadzwonić.

Rozbity termometr to kilka srebrnych kulek, które uciekają w szpary parkietu. Zbiera się je kartką albo strzykawką bez igły do słoika z zakrętką, a pokój wietrzy. Odkurzacz i miotła rozbijają rtęć na drobny pył i rozprowadzają opary, więc się ich nie używa. Przy większym rozlaniu, na przykład z rtęciowego ciśnieniomierza, lepiej wezwać pomoc pod numerem 112.