Co zrobić ze starą pralką po wymianie na nową

Najpierw jedno: pralki nie wolno wystawić przy śmietniku

To zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, a nie gabaryt. Różnica ma konsekwencje prawne.

Na obudowie każdej pralki jest symbol przekreślonego kosza na śmieci. Oznacza dokładnie tyle: urządzenia nie wolno wyrzucić razem z odpadami komunalnymi. Zużyty sprzęt zbiera się selektywnie, osobnym strumieniem, żeby trafił do zakładu przetwarzania, gdzie da się odzyskać metale, tworzywa i podzespoły elektroniczne.

Za pozbycie się zużytego sprzętu poza wyznaczonym systemem zbierania grozi kara grzywny, a odpowiada osoba, która sprzęt wystawiła. Pralka postawiona obok kontenera nie jest „oddana do odbioru gabarytów” — w większości gmin nie zostanie zabrana razem z meblami, bo wystawka gabarytów i zbiórka elektroodpadów to dwie różne pozycje w harmonogramie.

Dobra wiadomość jest taka, że pralka należy do najłatwiejszych sprzętów do legalnego oddania. W odróżnieniu od lodówki nie zawiera czynnika chłodniczego, więc nie ma przy niej zakazu uszkadzania i rozbierania, a odbiorców jest więcej. Zła: waży zwykle sześćdziesiąt do osiemdziesięciu kilogramów, a jej masa jest skupiona wokół betonowej przeciwwagi, przez co urządzenie przechyla się przy przenoszeniu w stronę, w którą nie chcesz.

Droga 1 — odbiór przy dostawie nowej pralki

Najtańsza opcja i jednocześnie ta, którą najczęściej się przegapia, bo trzeba o niej pomyśleć przed zamówieniem.

Sprzedawca dostarczający ci nowy sprzęt przeznaczony dla gospodarstwa domowego ma obowiązek nieodpłatnie odebrać w miejscu dostawy zużyty sprzęt tego samego rodzaju, pełniący te same funkcje. Kupujesz pralkę z dostawą do domu — możesz oddać starą pralkę. To wynika z przepisów o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym.

Warunki, które przesądzają o tym, czy to zadziała, są następujące:

• Sprzęt musi być tego samego rodzaju — pralka za pralkę; pralko-suszarka za pralkę bywa sporna, dopytaj przy zamówieniu
• Zgłoś odbiór starego sprzętu przy składaniu zamówienia, nie w drzwiach — kurier musi mieć to w zleceniu
• Obowiązek dotyczy miejsca dostawy; jeśli odbierasz zakup samodzielnie ze sklepu, nie działa
• Stara pralka powinna być kompletna, opróżniona z wody i odłączona od instalacji przed przyjazdem
• Ustal, czy dostawca schodzi z piętra, czy odbiera wyłącznie sprzed drzwi budynku
• Zdejmij drzwi z zawiasów albo sprawdź szerokość przejścia, jeśli pralka stoi w wąskiej łazience

Najczęstszy scenariusz porażki wygląda tak: klient zamawia pralkę z dostawą i montażem, nie zaznacza odbioru starej, a w dniu dostawy kurier tłumaczy, że nie ma tego w zleceniu i nie może zabrać. Formalnie ma rację — obowiązek dotyczy odbioru zgłoszonego. Dlatego to jedno kliknięcie przy zamówieniu jest warte więcej niż cała reszta tego artykułu.

Drugi częsty problem: pralka jest w zabudowie kuchennej albo pod blatem w łazience. Dostawca zwykle nie wypina sprzętu z zabudowy — to praca instalatora, nie kuriera. Jeśli twoja pralka jest zabudowana, ustal to wcześniej albo policz się z tym, że urządzenie trzeba wyjąć samemu przed dostawą.

Droga 2 — PSZOK i gminna zbiórka elektroodpadów

Bezpłatnie w ramach opłaty śmieciowej. Kosztem jest transport albo czekanie na termin.

PSZOK to punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych prowadzony przez gminę. Przyjmuje odpady wyłącznie od mieszkańców objętych gminnym systemem gospodarowania odpadami, nieodpłatnie i w granicach limitów zapisanych w regulaminie utrzymania czystości i porządku danej gminy. Pralka mieści się w kategorii zużytego sprzętu i zostanie przyjęta — pod warunkiem, że sam ją tam dowieziesz.

To jest realna bariera. Pralka nie wejdzie do bagażnika samochodu osobowego, a zniesienie jej z drugiego piętra bez windy to praca dla dwóch osób. Jeśli masz kombi albo dostęp do przyczepki i kogoś do pomocy, PSZOK jest najtańszą drogą, jaka istnieje. Jeśli nie masz — ta opcja wygląda dobrze tylko na papierze.

Alternatywą jest gminna zbiórka elektroodpadów: mobilny punkt, wystawka elektroodpadów albo odbiór na zgłoszenie, w zależności od tego, jak zorganizowała to twoja gmina. Też bezpłatne w ramach opłaty śmieciowej, ale musisz trafić w termin i znieść pralkę na dół we wskazane miejsce.

Jedna rzecz wymaga postawienia wprost: PSZOK nie przyjmuje odpadów pochodzących z działalności gospodarczej, więc firma wywozowa nie może zawieźć tam twojej pralki w swoim imieniu. Odebrany sprzęt przekazujemy własną, udokumentowaną ścieżką i tak wygląda to u każdej firmy działającej zgodnie z przepisami.

Droga 3 — sprzedaż, oddanie albo skup sprawnego sprzętu

Sensowne przy pralce, która działa. Przy urządzeniu z awarią to zwykle strata czasu.

Pralki wymienia się nie tylko wtedy, gdy się psują. Bardzo często stara działa, tylko hałasuje, ma niższą klasę energetyczną albo po prostu nie pasuje do nowej zabudowy. Taki sprzęt ma odbiorcę: znajdzie się chętny przez ogłoszenie, przyjmie go organizacja wyposażająca mieszkania, kupi ktoś urządzający domek działkowy albo wynajmowane mieszkanie.

Istnieją też punkty skupujące sprawne AGD do dalszej odsprzedaży po serwisie. Kwoty są symboliczne, ale najważniejszą korzyścią zwykle nie są pieniądze, tylko to, że ktoś przyjeżdża i zabiera sprzęt z mieszkania. Warto o to zapytać wprost, bo część takich punktów odbiera tylko spod klatki.

Uczciwie natomiast: pralka z uszkodzonym łożyskiem, przepaloną elektroniką albo przeciekającym bębnem nie ma dziś odbiorcy. Naprawa bywa droższa niż wartość urządzenia, a wystawianie go za darmo w ogłoszeniach kończy się zwykle tygodniami czekania i pralką nadal stojącą w korytarzu. Traktuj tę drogę jako pierwszą do sprawdzenia, ale nie licz na nią, gdy sprzęt jest zepsuty.

Osobno: pralki nie oddaje się na złom w kawałkach. Formalnie to zużyty sprzęt, który ma trafić do zakładu przetwarzania w całości. Rozebranie urządzenia na miejscu, żeby wyjąć z niego betonową przeciwwagę i silnik, zamienia sprzęt w odpad i zamyka drogę odbioru przez sklep czy PSZOK.

Droga 4 — odbiór pralki przez firmę

Płatne. Kupujesz wypięcie z instalacji, zniesienie z piętra i pewność, że sprzęt trafi we właściwe miejsce.

Ta droga ma sens w kilku konkretnych sytuacjach: nie kupujesz nowej pralki, więc odbiór przy dostawie odpada; nie masz samochodu ani nikogo do pomocy przy zniesieniu; pralka jest w zabudowie i trzeba ją wypiąć; stoi w piwnicy albo na piętrze bez windy; albo masz kilka sprzętów naraz przy opróżnianiu lokalu.

Rozliczenie to stawka za sztukę plus minimalna opłata za kurs, a przy braku windy dochodzi dopłata za piętro. Jeśli pralka jest zabudowana albo trzeba ją odłączyć od wody i odpływu, doliczana jest osobna, niewielka pozycja za tę pracę — to kilka minut roboty, ale wymaga narzędzi i wiedzy, gdzie zakręcić zawór.

Przyjeżdżamy też po jedną rzecz i to jest zwykle moment, w którym warto się rozejrzeć. Jeśli poza pralką stoi jeszcze stara suszarka, zmywarka, telewizor albo zamrażarka w piwnicy, drugi i trzeci sprzęt w tym samym kursie kosztuje wyraźnie mniej niż osobny wyjazd.

Zużyty sprzęt odbieramy osobnym strumieniem i przekazujemy do zagospodarowania zgodnie z przepisami. Szerzej opisujemy to przy usłudze wywozu gratów oraz utylizacji mebli.

Jak odłączyć pralkę, żeby nie zalać łazienki

Trzy podłączenia, pięć minut pracy i jedna rzecz, o której zapomina prawie każdy.

Pralka ma trzy połączenia ze światem: wtyczkę, wąż doprowadzający wodę i wąż odpływowy. Kolejność odłączania ma znaczenie, bo w bębnie i w wężach zostaje woda, której nie widać, dopóki nie przechylisz urządzenia.

• Wyjmij wtyczkę z gniazdka. Zawsze pierwsze, zanim dotkniesz czegokolwiek mokrego
• Zakręć zawór doprowadzający wodę — zwykle mały kurek za pralką albo pod umywalką
• Odkręć wąż doprowadzający, trzymając pod nim miskę; w wężu zostaje trochę wody pod ciśnieniem
• Wyjmij wąż odpływowy z syfonu albo z rury i pozwól mu ściec do wiadra
• Odkręć i opróżnij filtr pompy w dolnej części obudowy — to jest ta rzecz, o której zapomina prawie każdy, i to z niej wylewa się woda na klatce schodowej
• Przechyl pralkę delikatnie nad wiadrem, żeby spłynęły resztki z bębna
• Zabezpiecz drzwiczki taśmą, żeby nie otworzyły się przy znoszeniu

Przy przewożeniu pralki na dłuższą odległość warto dodatkowo zablokować bęben. Nowe pralki mają do tego śruby transportowe, które kiedyś wykręciłeś przy montażu — jeśli je zachowałeś, wkręć z powrotem. Jeśli nie, ostrożna jazda wystarczy, bo i tak jest to sprzęt przeznaczony do utylizacji.

Jeśli pralka jest w zabudowie, dochodzi zdjęcie frontu meblowego i wysunięcie urządzenia spod blatu. Tego nie robi się szarpnięciem — sprzęt stoi zwykle na nóżkach regulowanych, które trzeba wkręcić, żeby obniżyć obudowę.

Pralka Frania, wirówka i inne sprzęty z piwnicy

Osobna kategoria, bo prawie nigdy nie stoi w łazience i prawie nigdy nie jedzie sama.

Stare pralki wirnikowe, wirówki i pralki typu Frania to jedni z najczęstszych mieszkańców piwnic w budynkach z lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. Formalnie podlegają dokładnie tym samym zasadom co współczesna pralka automatyczna: to zużyty sprzęt elektryczny, który trzeba oddać do selektywnego zbierania.

Praktycznie różnią się dwiema rzeczami. Po pierwsze, są lżejsze i mniejsze, więc zniesienie ich z piwnicy jest łatwiejsze niż wyniesienie współczesnej pralki z łazienki. Po drugie, prawie nigdy nie stoją same — obok zwykle jest zamrażarka skrzyniowa, kilka opon, rower i regał ze słoikami. Dlatego przy takim sprzęcie sensowniej jest umówić opróżnienie piwnicy niż odbiór pojedynczej sztuki.

Do tej samej kategorii należą suszarki do prania, zmywarki wyjęte z zabudowy przy remoncie kuchni i stare bojlery. Wszystkie są zużytym sprzętem, wszystkie mają tę samą drogę, wszystkie warto zebrać w jedno zlecenie.