Co zrobić ze starym sprzętem RTV: wieża, kolumny, magnetowid

To wszystko jest zużytym sprzętem elektrycznym

Wieża, wzmacniacz, magnetowid, gramofon i dekoder podlegają tym samym zasadom co telewizor i lodówka.

Każde urządzenie zasilane prądem z gniazdka albo z baterii jest sprzętem elektrycznym i elektronicznym, a po zakończeniu użytkowania — sprzętem zużytym. Na obudowie znajdziesz symbol przekreślonego kosza na śmieci. Oznacza to dokładnie tyle: urządzenia nie wolno wyrzucić razem z odpadami komunalnymi ani zostawić przy kontenerze.

Dotyczy to całej zawartości typowej szafki RTV: amplitunera, wzmacniacza, magnetofonu, gramofonu, odtwarzacza CD i DVD, magnetowidu, dekodera, konsoli do gier, radiomagnetofonu, projektora i sprzętu kina domowego. Kolumny głośnikowe są przypadkiem granicznym — pasywna kolumna bez elektroniki to w istocie drewniana skrzynia z przetwornikiem, ale kolumna aktywna albo subwoofer z wtyczką to już sprzęt zużyty.

Za pozbycie się zużytego sprzętu poza wyznaczonym systemem zbierania grozi kara grzywny, a odpowiada osoba, która sprzęt wystawiła. Warto to wiedzieć, zanim ktoś doradzi, żeby „po prostu zostawić wieżę pod śmietnikiem, ktoś ją weźmie”. Zwykle nikt jej nie bierze, a sprawa wraca do właściciela mieszkania.

Powód nie jest wyłącznie formalny. Stary sprzęt audio zawiera transformatory, kondensatory, płytki drukowane, magnesy neodymowe w głośnikach i kilka rodzajów metali, które da się odzyskać, jeśli urządzenie trafi do zakładu przetwarzania. Wyrzucone razem ze zmieszanymi odpadami są bezpowrotnie stracone.

Zanim wyrzucisz: co z tego może mieć wartość

Większość starego RTV jest dziś bezwartościowa. Są jednak cztery kategorie, przy których warto się zatrzymać.

Rynek sprzętu audio z drugiej ręki istnieje i w niektórych niszach ma się bardzo dobrze. Nie chodzi o sentyment, tylko o konkretne kategorie, które mają realnych kupujących. Sprawdzenie tego zajmuje kwadrans i czasem zmienia decyzję.

• Gramofony — nawet proste modele z lat osiemdziesiątych mają dziś odbiorców; sprawdź, zanim wyrzucisz
• Wzmacniacze i amplitunery z tamtego okresu, zwłaszcza w metalowych obudowach — u kolekcjonerów mają wartość
• Kolumny głośnikowe w drewnianych obudowach, jeśli membrany nie są przedziurawione, a obudowa nie jest spuchnięta od wilgoci
• Płyty winylowe — to często najcenniejsza rzecz w całej szafce, warta więcej niż sprzęt, który je odtwarzał
• Sprzęt marek, które budziły respekt w tamtym czasie, nawet niedziałający, bywa kupowany na części

Uczciwie o reszcie: magnetowid, odtwarzacz VHS, wieża zintegrowana z tworzywa, radiomagnetofon, dekoder telewizji, która już nie nadaje, i kasety magnetofonowe nie mają dziś rynku. Wystawianie ich w ogłoszeniach kończy się zwykle tygodniami czekania. To jest materiał do oddania w strumieniu elektroodpadów, nie do sprzedania.

Osobna kategoria: nagrania rodzinne na kasetach VHS i taśmach. Zanim magnetowid pojedzie do utylizacji, warto sprawdzić, czy w domu nie ma taśm, których nikt nie przegrał. Po wywiezieniu urządzenia nie będzie już czym ich odtworzyć — a to jest ta strata, o której ludzie przypominają sobie za późno.

Gdzie oddać sprzęt RTV — cztery drogi

Trzy są bezpłatne, każda kosztuje cię czymś innym. Czwarta kosztuje pieniądze i nic poza tym.

Wybór zależy głównie od tego, ile masz sprzętu, na którym piętrze mieszkasz i czy masz samochód. Sprzęt RTV ma tę przewagę nad AGD, że jest lekki — wieża i magnetowid zmieszczą się do bagażnika samochodu osobowego, w odróżnieniu od pralki.

Pierwsza pozycja w tabeli jest najmniej znana i najbardziej przydatna. Jednostka handlu detalicznego o powierzchni sprzedaży zużytego sprzętu wynoszącej co najmniej 400 m² ma obowiązek przyjąć nieodpłatnie zużyty sprzęt, którego żaden wymiar zewnętrzny nie przekracza 25 cm — bez konieczności kupowania czegokolwiek. Dekoder, radio, odtwarzacz DVD, konsola, router czy ładowarki mieszczą się w tym wymiarze. Wieża i kolumny już nie.

Druga pozycja to obowiązek sprzedawcy: dostarczając ci nowy sprzęt przeznaczony dla gospodarstwa domowego, ma nieodpłatnie odebrać w miejscu dostawy zużyty sprzęt tego samego rodzaju, pełniący te same funkcje. Kupujesz nowe kino domowe z dostawą — możesz oddać stare. Zgłoś to przy składaniu zamówienia, nie w drzwiach.

I rzecz, którą trzeba powiedzieć wprost: PSZOK przyjmuje odpady wyłącznie od mieszkańców objętych gminnym systemem i nie przyjmuje odpadów z działalności gospodarczej. Firma wywozowa nie może zawieźć tam twojego sprzętu w swoim imieniu — musi mieć własną, udokumentowaną ścieżkę zagospodarowania.

Kolumny, antena satelitarna i inne przypadki szczególne

Trzy elementy zestawu, które zachowują się inaczej niż reszta.

Kolumny głośnikowe

Duże kolumny podłogowe w drewnianych obudowach potrafią ważyć po kilkanaście kilogramów każda i są nieporęczne przy znoszeniu. Pasywna kolumna bez elektroniki to obudowa, przetworniki i zwrotnica — najwięcej wartości mają w niej magnesy i drewno. Kolumna aktywna oraz subwoofer mają zasilanie i wzmacniacz w środku, więc są pełnoprawnym zużytym sprzętem.

Przy kolumnach warto sprawdzić stan membran i obudowy. Kolumny, które stały w wilgotnej piwnicy, mają zwykle spuchniętą płytę i rozpadające się zawieszenia membran — te nie mają już wartości. Kolumny z suchego mieszkania bywają w dobrym stanie nawet po trzydziestu latach.

Antena satelitarna na balkonie

To jedyny element zestawu, który wymaga demontażu z konstrukcji budynku. Czasza jest przykręcona do uchwytu zamocowanego do ściany albo balustrady, a przewód często wchodzi do mieszkania przez otwór w ramie okiennej. Demontaż wykonuje się z poziomu balkonu, nigdy z drabiny opartej o elewację.

Sama czasza to głównie aluminium i tworzywo, konwerter na wysięgniku to elektronika. Uchwyt ścienny zostaje albo jest wykręcany razem z anteną, w zależności od tego, czy planujesz montaż innej. Demontaż anteny wyceniany jest osobno od wywozu.

Kasety, płyty i nośniki

Kasety magnetofonowe i VHS, płyty CD i DVD to nie jest zużyty sprzęt elektryczny, tylko odpad z tworzyw sztucznych z domieszką taśmy magnetycznej. W praktyce jadą razem z resztą jako pozycja zbiorcza — pudło albo karton nośników.

Winyle traktuj osobno i sprawdź przed wyrzuceniem. To jedyna kategoria nośników, która ma dziś realny rynek, i regularnie zdarza się, że w szafce RTV leży kolekcja warta więcej niż cała reszta wyposażenia pokoju.

Odbiór sprzętu RTV przez firmę — kiedy to ma sens

Rzadko dla jednego magnetowidu. Bardzo często dla całej szafki RTV albo piwnicy pełnej elektroniki.

Sprzęt RTV jest lekki i zwykle da się go zawieźć samemu, więc płatny odbiór pojedynczego odtwarzacza rzadko się kalkuluje. Sytuacja zmienia się w czterech przypadkach.

Pierwszy: masz tego dużo. Pełna szafka RTV, kolumny, pudła kaset i płyt oraz stolik pod telewizor to już objętość, przy której jeden kurs wyraźnie wygrywa z trzema wyjazdami własnym samochodem. Drugi: sprzęt jest w piwnicy albo na strychu, razem z resztą rzeczy, które i tak trzeba wywieźć.

Trzeci: opróżniasz całe mieszkanie. Wtedy sprzęt RTV jest po prostu częścią zlecenia i nie organizuje się go osobno — zużyty sprzęt odbieramy odrębnym strumieniem i przekazujemy zgodnie z przepisami, ale dla ciebie to jeden telefon zamiast pięciu. Czwarty: jest antena na balkonie albo telewizor na uchwycie ściennym i ktoś musi to zdemontować.

Rozliczenie to stawka za sztukę przy większym sprzęcie i pozycja zbiorcza za karton drobnej elektroniki, plus minimalna opłata za kurs. Przy braku windy dochodzi dopłata za piętro. Przyjeżdżamy też po jedną rzecz — warto tylko przy okazji sprawdzić piwnicę, bo drugi i trzeci przedmiot w tym samym kursie kosztuje wyraźnie mniej niż osobny wyjazd.

Szerzej opisujemy to przy usługach wywozu gratów oraz opróżniania piwnic — sprzęt audio jest jednym z najczęstszych znalezisk w obu.

Czego nie robić ze starym sprzętem audio

Pięć rzeczy, które wyglądają na rozsądne, a nie są.

Poniższe pomysły pojawiają się regularnie w rozmowach i każdy z nich ma konkretny problem. Warto je znać, żeby nie tracić czasu albo nie narazić się na koszt.

• Nie zostawiaj sprzętu przy śmietniku ani obok kontenera — to pozbycie się zużytego sprzętu poza systemem zbierania, zagrożone karą grzywny
• Nie rozbieraj urządzeń, żeby wyjąć z nich metal. Rozebrany sprzęt przestaje być zużytym sprzętem, a staje się odpadem, którego nie przyjmie ani sklep, ani PSZOK
• Nie licz na to, że stare urządzenie sprzeda się „bo jest zabytkowe”. Wartość mają konkretne kategorie: gramofony, wzmacniacze, kolumny, winyle. Reszta nie
• Nie trzymaj sprzętu w wilgotnej piwnicy w oczekiwaniu na decyzję — po roku traci resztę wartości i zaczyna śmierdzieć
• Nie wyrzucaj kaset i taśm rodzinnych razem z magnetowidem, dopóki ktoś ich nie przejrzy

Ostatnia uwaga dotyczy sprzętu, którego nie zabieramy w ogóle i mówimy o tym przed przyjazdem: to urządzenia zawierające odpady niebezpieczne w formie luźnej, uszkodzone akumulatory oraz sprzęt zalany substancjami chemicznymi. W praktyce w szafce RTV takie rzeczy się nie zdarzają, ale w garażach i warsztatach — owszem.