Pierwsza koperta ze spółdzielni przychodzi zwykle szybciej, niż rodzina zdąży umówić się u notariusza. Na koncie lokalu nadal widnieje nazwisko taty, opłata za ten miesiąc nie wpłynęła, a w skrzynce leży jeszcze rachunek za prąd i przypomnienie od operatora internetu. Pytania są trzy: kto teraz płaci czynsz, co zrobić z umowami na media i czy spadkobierca odpowiada za długi, których nie zaciągnął. Odpowiadamy na każde, na podstawie przepisów i tego, co widzimy przy opróżnianiu mieszkań w spadku. Nie jesteśmy prawnikami, więc w sprawach długów odsyłamy do notariusza albo radcy prawnego.

Nasze usługi: opróżnianie mieszkania w spadku Łódź  ·  opróżnianie mieszkania po zmarłym Łódź

Kto płaci czynsz za mieszkanie własnościowe po śmierci właściciela?

Spadkobiercy. Mieszkanie należy do nich od dnia śmierci, a razem z nim przechodzi obowiązek opłat wobec spółdzielni albo wspólnoty.

Kodeks cywilny mówi wprost, że prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą na spadkobierców z chwilą jego śmierci (art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego). Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, odrębna własność w bloku spółdzielczym i mieszkanie we wspólnocie należą do spadku. Obowiązek opłat idzie za lokalem. Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych nakłada go zarówno na członków spółdzielni, jak i na osoby, które członkami nie są, a mają własnościowe prawo albo własność lokalu (art. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych).

Postanowienie sądu albo akt notarialny niczego tu nie zmieniają, potwierdzają tylko, kto dziedziczy. Przez kilka miesięcy konto lokalu zostaje więc na nazwisku zmarłego, a opłaty naliczają się co miesiąc tak samo jak wcześniej. Jeśli nikt nie płaci, rosną odsetki, a spółdzielnia po pewnym czasie zaczyna szukać spadkobierców sama.

W praktyce najprościej, gdy jedna osoba z rodziny zgłasza się w administracji, przynosi odpis aktu zgonu i ustala, jak wpłacać opłaty do czasu uregulowania spadku. W tytule przelewu podaje numer lokalu i nazwisko zmarłego, a potwierdzenia przelewów zbiera w jednej teczce. Przydadzą się przy rozliczeniu w rodzinie.

Rozróżnij dwie rzeczy. Zaległości, które powstały za życia właściciela, to dług spadkowy, o którym piszemy niżej. Opłaty za miesiące po śmierci spółdzielnia albo wspólnota rozlicza z tymi, do których mieszkanie teraz należy. Jak je traktować przy ograniczonej odpowiedzialności za długi albo przy odrzuceniu spadku, oceni notariusz lub radca prawny, bo to zależy od sytuacji.

Co z prądem, gazem i internetem po zmarłym?

Umowy nie kończą się same. Każdemu dostawcy trzeba zgłosić zgon, podać stan licznika i zdecydować: przepisać umowę na spadkobiercę albo ją rozwiązać.

Zacznij od listy. Najłatwiej ułożyć ją z korespondencji z ostatnich miesięcy i z wyciągów z konta zmarłego, jeśli masz do nich dostęp: każdy rachunek albo stałe zlecenie to jedna umowa do załatwienia. Dostawcy zwykle proszą o odpis aktu zgonu, a przy przepisaniu umowy także o dokument, z którego wynika, kto dziedziczy. Wymagania różnią się między firmami, więc zanim pojedziesz do biura obsługi, sprawdź je na stronie dostawcy albo przez infolinię.

Stan licznika zapisz w dniu, w którym zgłaszasz zmianę, i zrób mu zdjęcie z widoczną datą w telefonie. Gdy po kilku miesiącach przyjdzie rozliczenie, łatwo pokazać, ile prądu zużyto, zanim umowa przeszła na kogoś innego.

UmowaCo zrobićNa co uważać
Prądzgłosić zgon, podać odczyt, przepisać albo rozwiązaćbez prądu nie zadziała lodówka ani światło w piwnicy przy opróżnianiu
Gazzgłosić zgon i odczyt; przy rozwiązaniu zapytać, co dalej z licznikiemkuchenkę gazową odłącza osoba z uprawnieniami, nie rodzina i nie ekipa wywozowa
Internet, telewizja, telefonzgłosić zgon operatorowi, zapytać o warunki rozwiązaniaumowy na czas określony i sprzęt do zwrotu
Ogrzewanie, woda, odpady w blokurozliczane przez spółdzielnię lub wspólnotę w opłatachzgłosić, że w lokalu nikt nie mieszka
Ubezpieczenie mieszkaniazgłosić zgon ubezpieczycielowisprawdzić, czy polisa obejmuje lokal, w którym nikt nie mieszka
Gazety, abonamenty, kartyzgłosić zgon wydawcy lub usługodawcypłatności z konta zmarłego, których nikt nie zauważył
Żeliwny grzejnik pod oknem z białą głowicą termostatyczną, za firanką szron na szybie

Czy spadkobierca odpowiada za zaległości?

Tak. Zaległe czynsze i rachunki zmarłego to długi spadkowe. Zakres odpowiedzialności zależy od tego, jak spadkobierca przyjmie spadek.

Spadkobierca ma do wyboru przyjęcie proste, przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza albo odrzucenie spadku. Na decyzję ma sześć miesięcy od dnia, w którym dowiedział się, że dziedziczy. Jeśli w tym czasie nic nie zrobi, kodeks sam rozstrzyga sprawę:

„Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.”

art. 1015 § 2 Kodeksu cywilnego

Przy przyjęciu prostym spadkobierca odpowiada za długi spadkowe bez ograniczenia, także własnymi pieniędzmi. Przy przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza odpowiada tylko do wartości stanu czynnego spadku, ustalonej w wykazie albo spisie inwentarza (art. 1031 Kodeksu cywilnego). Gdy w spadku jest mieszkanie warte znacznie więcej niż zaległy czynsz, to ograniczenie niewiele zmienia: dług i tak trzeba spłacić. Ma znaczenie wtedy, gdy długi przewyższają wartość tego, co zmarły zostawił. Kto spadek odrzuci, nie odpowiada za zaległości wcale, ale nie dostaje też niczego ze spadku.

Do czasu działu spadku spadkobiercy odpowiadają za długi spadkowe solidarnie. Spółdzielnia może więc zażądać całej zaległości od jednego z rodzeństwa, a ten, kto zapłacił, odzyskuje od pozostałych ich części według udziałów (art. 1034 § 1 Kodeksu cywilnego).

Zanim zapłacisz z własnej kieszeni stare długi zmarłego, ustal, ile ich jest. W administracji poproś o stan konta lokalu na dzień śmierci, przejrzyj korespondencję i wezwania z ostatnich miesięcy. Jeśli zaległości jest więcej niż kilka rachunków albo pojawiają się pisma od firm windykacyjnych, umów się z notariuszem, zanim minie sześć miesięcy. To on powie, jaki sposób przyjęcia albo odrzucenia spadku ma sens w waszej sytuacji.

Kilku spadkobierców: kto płaci i jak się rozliczyć

Każdy w części odpowiadającej swojemu udziałowi. Najprościej, gdy płaci jedna osoba, a reszta oddaje jej swoje części.

Do wspólnego spadku stosuje się przepisy o współwłasności. Jeden z nich mówi, że współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną w stosunku do wielkości udziałów (art. 207 Kodeksu cywilnego). Gdy dziedziczy troje rodzeństwa po równo, każde z nich powinno pokryć jedną trzecią czynszu, ogrzewania i kosztu nowego zamka.

Trzy osoby wpłacające po jednej trzeciej na konto spółdzielni to przepis na bałagan w księgowości i nadpłaty. Lepiej, gdy płaci jedna, a pozostałe co miesiąc albo raz na kwartał oddają jej swoje części. Ustalcie to na piśmie, choćby w mailu, i zapiszcie, kto płaci, od kiedy i z jakiego konta. Gdy mieszkanie zostanie sprzedane, rozliczycie wszystko z ceny sprzedaży i nikt nie będzie liczył przelewów z pamięci.

Osobna sprawa to sytuacja, gdy jeden ze spadkobierców w mieszkaniu zostaje i z niego korzysta. Wtedy rodzina zwykle umawia się, że to on pokrywa bieżące media. Takie ustalenie też lepiej spisać, bo przy dziale spadku pytania o rozliczenia wracają.

Otwarta szafka pod umywalką w łazience z dwoma zakręconymi zaworami wody przy rurach

Jak zmniejszyć koszty pustego mieszkania

Opłat stałych nie unikniesz. Media zależne od zużycia da się ograniczyć do minimum w jedno popołudnie.

Część czynszu nie zależy od tego, czy ktoś w mieszkaniu mieszka: fundusz remontowy, koszty zarządu, utrzymanie części wspólnych. Reszta tak. Oto, co da się zrobić od razu:

  • Ustaw termostaty na grzejnikach nisko, ale zimą nie zakręcaj ich do końca: wychłodzone ściany szybko łapią wilgoć i pleśń
  • Zakręć zawory wody w mieszkaniu, a jeśli ktoś przychodzi regularnie, odkręcaj je tylko na czas wizyty
  • Opróżnij lodówkę i zamrażarkę, wyłącz je z prądu, umyj i zostaw z uchylonymi drzwiczkami
  • Wyjmij z gniazdek telewizor, dekoder, ładowarki i radio, które latami stały w trybie czuwania
  • Zgłoś w administracji, że w lokalu nikt nie mieszka, i zapytaj o przeliczenie zaliczek na wodę i opłaty za odpady, jeśli zależą od liczby osób
  • Wypowiedz usługi, z których nikt nie korzysta: telewizję, internet, prenumeraty

Ogrzewania nie oszczędzaj do zera. Mieszkanie wychłodzone przez zimę potrafi wiosną pachnieć stęchlizną, a zawilgocone meble i ubrania tracą wartość, zanim rodzina zdąży je przejrzeć. Lepiej zapłacić trochę za ciepło niż za osuszanie.

Największym kosztem pustego lokalu jest jednak czas. Każdy miesiąc bez decyzji to kolejny czynsz, a mieszkanie pełne rzeczy trudno sprzedać, wynająć albo choćby wycenić. O tym, kto i kiedy może w ogóle wejść do lokalu po śmierci właściciela, piszemy w tekście kto może wejść do mieszkania po śmierci właściciela.

Opróżnienie mieszkania a ostatnie rachunki

Umowy na prąd i wodę zamykaj po opróżnieniu, nie przed nim. Ekipa potrzebuje światła, a sprzątanie wody.

Gdy spadkobiercy zdecydują, co dalej z mieszkaniem, i rzeczy mają zniknąć, ustal kolejność. Najpierw rodzina zabiera dokumenty, pamiątki i to, co chce zatrzymać. Potem opróżnienie. Na końcu ostatnie odczyty liczników, rozwiązanie albo przepisanie umów i zgłoszenie w administracji, że lokal jest pusty.

Przyjeżdżamy na zlecenie spadkobiercy, który ma zgodę pozostałych, i wystawiamy fakturę na osobę zlecającą, z opisem zakresu prac. Jeśli koszt dzielicie, macie dokument do rozliczenia, tak samo jak przy czynszu. Od czego zależy cena, opisuje cennik. Spraw spadkowych, długów ani rozmów ze spółdzielnią za rodzinę nie prowadzimy. Zajmujemy się rzeczami.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy trzeba płacić czynsz, jeśli w mieszkaniu po zmarłym nikt nie mieszka?

Tak. Część opłat, na przykład fundusz remontowy i koszty zarządu, nie zależy od liczby mieszkańców. Zgłoś w administracji, że lokal stoi pusty, i zapytaj o przeliczenie zaliczek, które zależą od liczby osób.

Jak sprawdzić, czy zmarły miał zaległości w czynszu?

Poproś spółdzielnię albo zarządcę wspólnoty o stan konta lokalu na dzień śmierci. Przyda się odpis aktu zgonu i dokument, który pokazuje twój związek ze zmarłym. Przejrzyj też korespondencję z ostatnich miesięcy, bo wezwania do zapłaty przychodzą zwykle pocztą.

Czy spółdzielnia może żądać całej zaległości od jednego ze spadkobierców?

Do działu spadku tak, bo spadkobiercy odpowiadają za długi spadkowe solidarnie. Ten, kto zapłacił, może żądać zwrotu od pozostałych w częściach odpowiadających ich udziałom.

Czy po odrzuceniu spadku trzeba płacić rachunki zmarłego?

Nie. Osobę, która odrzuciła spadek, traktuje się tak, jakby nie dożyła otwarcia spadku (art. 1020 Kodeksu cywilnego), więc nie odpowiada za jego długi. Spadek przechodzi wtedy na kolejnych spadkobierców. Oświadczenie składa się u notariusza albo w sądzie.

Czy można całkiem wyłączyć ogrzewanie w pustym mieszkaniu?

Zimą lepiej nie. Wychłodzone mieszkanie łapie wilgoć, a w skrajnych przypadkach grozi to uszkodzeniem instalacji. Ustaw termostaty nisko, a sposób rozliczania ciepła dla pustego lokalu sprawdź w spółdzielni albo u zarządcy.

Kiedy wypowiedzieć prąd w mieszkaniu po zmarłym?

Po opróżnieniu i ostatnich porządkach. Do tego czasu prąd jest potrzebny do światła w piwnicy i przedpokoju oraz do odkurzacza przy sprzątaniu. Przed wypowiedzeniem zapisz i sfotografuj stan licznika.

  • Czynsz i opłaty za mieszkanie po śmierci właściciela płacą spadkobiercy, bo lokal należy do nich od dnia śmierci.
  • Umowy na prąd, gaz i internet trzeba zgłosić dostawcom, podać odczyt i przepisać albo rozwiązać.
  • Zaległości zmarłego to długi spadkowe. Kto nie złoży oświadczenia w ciągu sześciu miesięcy, odpowiada za nie do wartości spadku, a kto spadek odrzuci, nie odpowiada wcale.
  • Przy kilku spadkobiercach koszty dzieli się według udziałów. Najprościej, gdy płaci jedna osoba, a reszta oddaje jej swoje części.
  • Koszty pustego mieszkania obniżysz, ustawiając grzejniki nisko, zakręcając wodę i wyłączając lodówkę, ale zimą nie wychładzaj lokalu do zera.