KrótkoKineskop to szklana lampa elektronopromieniowa, w której wiązka elektronów rysuje obraz na pokrytym luminoforem ekranie. Był sercem telewizorów i monitorów CRT, zanim zastąpiły je płaskie ekrany LCD i plazmowe.
W praktyce kineskop to duża bańka ze szkła, z której wypompowano powietrze. Z tyłu działo elektronowe wysyła wiązkę, cewki odchylające prowadzą ją po ekranie, a luminofor świeci tam, gdzie elektrony trafią. Stąd głęboka obudowa starych telewizorów i ich waga: duży odbiornik kineskopowy waży kilkadziesiąt kilogramów, w większości przez szkło.
To szkło nie jest zwykłe. Tylna, stożkowa część zawiera dużo ołowiu, który osłania przed promieniowaniem, a ekran od środka pokrywa warstwa luminoforu. Ustawa o ZSEE wymienia lampy elektronopromieniowe wśród elementów usuwanych w pierwszej kolejności i nakazuje zdjąć z nich osłonę fluorescencyjną (załącznik nr 5 do ustawy o ZSEE).
Rozbity kineskop sprawia kłopot. Przez próżnię pęknięcie kończy się implozją, odłamki lecą do środka i na boki, a luminofor pyli. Dlatego telewizora CRT nie zostawia się przy śmietniku, gdzie ktoś go przewróci albo rozbije, szukając miedzi z cewek.
Obudowy nie rozkręca się w domu także z innego powodu. W układach starego telewizora wysokie napięcie potrafi utrzymywać się jeszcze po odłączeniu od sieci. Kondensatory i układ wysokiego napięcia to zadanie dla zakładu przetwarzania, nie dla domowego majsterkowicza.
W łódzkim PSZOK-u telewizory i monitory oddaje się jako osobną grupę elektroodpadów (procedura PSZOK, LCKM UMŁ).
Więcej na ten temat
- Usługa: Wywóz telewizora w Łodzi
- Poradnik: Gdzie oddać stary telewizor - kineskopowy, plazma, LCD
- Wikipedia: Kineskop