Czym jest czynnik chłodniczy?

Obieg działa bez przerwy w kółko. Sprężarka spręża gaz, w skraplaczu na tylnej ściance albo w bokach lodówki czynnik oddaje ciepło i przechodzi w ciecz, potem przez cienką kapilarę trafia do parownika w komorze, gdzie odparowuje i chłodzi. W domowej lodówce czynnika jest niewiele, od kilkudziesięciu do ponad stu gramów. Rodzaj i masę podaje tabliczka znamionowa.

To, jaki czynnik krąży w środku, zależy od wieku urządzenia. Stare lodówki miały freony, na przykład R12, później stosowano R134a, a w nowych lodówkach dominuje izobutan R600a. W klimatyzatorach przenośnych i pompach ciepła coraz częściej pracuje propan R290.

Ustawa o ZSEE każe przy przetwarzaniu odzyskać gazy zubożające warstwę ozonową i fluorowane gazy cieplarniane o współczynniku ocieplenia powyżej 15, zarówno z obiegu, jak i z pianki izolacyjnej. Węglowodory, czyli między innymi izobutan i propan, są na liście substancji usuwanych w pierwszej kolejności (załącznik nr 5 do ustawy o ZSEE). Urządzenia z freonami mają w katalogu odpadów własny kod 20 01 23* (katalog odpadów).

Częsty mit: przewrócona lodówka „straci gaz”. Obieg jest szczelny i od samego położenia nic z niego nie ucieka. Gaz wydostaje się, gdy ktoś zegnie lub złamie rurkę, przetnie ją albo uszkodzi skraplacz o futrynę. Przy sprzęcie, który ma jeszcze pracować, przechylanie ma znaczenie z innego powodu: olej ze sprężarki może spłynąć do rurek.