Czym jest freon?

Nazwa pochodzi od dawnego znaku towarowego, pod którym te gazy sprzedawano od lat 30. XX wieku. Z czasem przylgnęła do całej rodziny związków zawierających fluor i chlor, a w mowie potocznej także do nowszych gazów HFC, choć te chloru już nie mają.

Freony były niepalne, trwałe i tanie, więc trafiły do lodówek, klimatyzatorów, aerozoli i pianek izolacyjnych. Po latach okazało się, że chlor uwalniany z nich w stratosferze rozkłada ozon. Protokół montrealski z 1987 r. zapoczątkował wycofywanie CFC, potem także HCFC. W Polsce postępowanie z tymi substancjami reguluje ustawa o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych (tekst jednolity, Dz.U. 2020 poz. 2065).

W katalogu odpadów urządzenia z gospodarstw domowych zawierające freony mają osobny kod 20 01 23*, a te spoza strumienia komunalnego kod 16 02 11* z opisem „freony, HCFC, HFC” (katalog odpadów). Gwiazdka oznacza odpad niebezpieczny.

Przy opróżnianiu mieszkania to nie teoria. Zamrażarka skrzyniowa albo lodówka z lat 80. w piwnicy kamienicy ma najpewniej freon w obiegu i gaz z tej samej rodziny w piance izolacyjnej. Rozbijanie jej młotkiem, wycinanie agregatu czy kruszenie obudowy uwalnia to wszystko do powietrza. Nowe lodówki freonów nie zawierają, korzystają z izobutanu R600a.