Czym jest dział spadku?

Do chwili działu spadkobiercy mają wspólny majątek, do którego stosuje się przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych (art. 1035 k.c.). Każdy ma udział, na przykład jedną trzecią, ale w całym majątku, a nie w konkretnej szafie. Dział kończy ten stan.

Kodeks przewiduje dwie drogi: umowę między wszystkimi spadkobiercami albo orzeczenie sądu na żądanie któregokolwiek z nich (art. 1037 k.c.). Gdy w spadku jest nieruchomość, na przykład mieszkanie stanowiące odrębną własność, umowa wymaga aktu notarialnego. Umowny dział może objąć tylko część spadku, a sądowy co do zasady obejmuje całość (art. 1038 k.c.).

We wniosku do sądu powołuje się postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia. Jeśli żadnego z nich nie ma, sąd stwierdzi nabycie spadku w toku sprawy działowej (art. 680 i 681 k.p.c.). Ustala skład i wartość majątku, może przyznać mieszkanie jednej osobie ze spłatą pozostałych albo zarządzić sprzedaż. Rozlicza też, kto korzystał z lokalu, kto płacił za niego czynsz i kto spłacił długi spadkowe.

Dział nie musi dotyczyć wszystkiego naraz. Rodzeństwo może spisać umowę, że meble i sprzęt z mieszkania po rodzicach idą do konkretnych osób albo do wywozu, a o samym mieszkaniu zdecydować później. Umowa obejmująca wyłącznie ruchomości nie wymaga notariusza.