Czym jest niegodność dziedziczenia?

Katalog przyczyn zawiera art. 928 k.c.. Sąd może uznać spadkobiercę za niegodnego, jeśli umyślnie dopuścił się ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy, podstępem lub groźbą skłonił go do sporządzenia albo odwołania testamentu lub mu w tym przeszkodził, umyślnie ukrył, zniszczył, podrobił lub przerobił testament albo świadomie skorzystał z podrobionego. Dwie kolejne przyczyny to uporczywe uchylanie się od alimentów ustalonych orzeczeniem lub umową oraz od obowiązku pieczy nad spadkodawcą.

Niegodny zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. Jego udział nie przepada, tylko przechodzi dalej według zwykłych reguł, często na jego dzieci. Te same przepisy stosuje się do zapisobierców.

Z urzędu sąd się tym nie zajmie. Żądać może każdy, kto ma w tym interes, w ciągu roku od dowiedzenia się o przyczynie, ale nie później niż trzy lata od otwarcia spadku (art. 929 k.c.). Jeśli spadkodawca przebaczył, uznanie za niegodnego jest wykluczone (art. 930 k.c.).

Z opróżnianiem mieszkań wiąże się zwłaszcza przyczyna dotycząca testamentu. Kartka z odręcznym pismem, celowo wyrzucona przez kogoś, komu jej treść nie odpowiadała, może skończyć się dla niego utratą spadku. Przypadkowe wyrzucenie przy porządkach nie jest umyślne, ale spór o to, co kto wiedział, bywa długi i trudny do rozstrzygnięcia.