KrótkoOpłaty eksploatacyjne to comiesięczne należności właściciela lub osoby uprawnionej do mieszkania na utrzymanie lokalu i budynku: zaliczki na koszty zarządu we wspólnocie albo opłaty na rzecz spółdzielni. Potocznie nazywa się je „czynszem”.
We wspólnocie mieszkaniowej podstawą jest obowiązek uczestniczenia w kosztach zarządu nieruchomością wspólną (art. 13 ust. 1 ustawy o własności lokali). Ustawa wylicza, co się na nie składa: remonty i bieżąca konserwacja, energia, ciepło, gaz i woda w części wspólnej, antena zbiorcza i winda, ubezpieczenia i podatki, utrzymanie porządku i czystości, wynagrodzenie zarządu lub zarządcy (art. 14). Właściciele płacą zaliczki z góry, do 10 dnia każdego miesiąca (art. 15 ust. 1).
W spółdzielni opłaty obejmują eksploatację i utrzymanie nieruchomości przypadające na lokal oraz mienia spółdzielni (art. 4 ust. 1-4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych). Wnosi się je co miesiąc z góry do 10 dnia miesiąca, chyba że statut przewiduje termin późniejszy (art. 4 ust. 62). O zmianie wysokości spółdzielnia zawiadamia co najmniej 3 miesiące naprzód, na koniec miesiąca, z pisemnym uzasadnieniem (art. 4 ust. 7). Za opłaty odpowiadają solidarnie także pełnoletni stale mieszkający w lokalu i osoby faktycznie z niego korzystające, w granicach okresu zamieszkiwania (art. 4 ust. 6 i 61).
Do opłat eksploatacyjnych nie należy prąd z licznika w mieszkaniu, jeśli właściciel ma własną umowę z dostawcą. Często wchodzą do nich za to woda rozliczana zaliczkowo i ciepło z sieci.
Pusty lokal dalej kosztuje. Zaliczki na koszty zarządu i fundusz remontowy nie zależą od tego, czy ktoś mieszka w środku, więc biegną po śmierci właściciela, w czasie sprawy spadkowej i do dnia sprzedaży.