Czym jest wspólnota mieszkaniowa?

Do wspólnoty nikt się nie zapisuje. Tworzą ją z mocy prawa wszyscy właściciele lokali, które wchodzą w skład określonej nieruchomości (art. 6 ustawy o własności lokali). Kto kupuje mieszkanie w kamienicy albo bloku z wyodrębnionymi lokalami, staje się jej członkiem bez żadnej deklaracji i bez głosowania.

Ustawa rozróżnia dwie skale. Gdy lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych jest nie więcej niż trzy, do zarządu nieruchomością wspólną stosuje się przepisy kodeksu cywilnego o współwłasności (art. 19). Przy większej liczbie właściciele wybierają uchwałą zarząd, a jego członkiem może być tylko osoba fizyczna (art. 20). Sporo wspólnot powierza bieżące sprawy firmie zarządzającej, a zarządowi zostają podpisy i decyzje.

Wspólnota to nie spółdzielnia. W spółdzielni budynek należy do spółdzielni, a mieszkańcy mają do lokali różne prawa. We wspólnocie każdy jest właścicielem swojego mieszkania i współwłaścicielem nieruchomości wspólnej: klatki, dachu, korytarzy piwnicznych, podwórka. Zdarzają się też układy mieszane, na przykład blok spółdzielczy, w którym część mieszkań ma już odrębną własność.

Dla kogoś, kto opróżnia mieszkanie, wspólnota liczy się przez części wspólne. To ona, przez zarząd albo zarządcę, ustala regulamin porządku domowego, decyduje o postawieniu kontenera na podwórku i o tym, co zrobić z rzeczami pozostawionymi na korytarzu w piwnicy. Lokal opróżnia jego właściciel, ale klatka schodowa należy do wszystkich.