KrótkoPełnomocnictwo notarialne to pełnomocnictwo udzielone w formie aktu notarialnego przed notariuszem. Jest wymagane wtedy, gdy czynność, której dotyczy, musi zostać dokonana w tej formie, na przykład przy sprzedaży mieszkania.
Osobnej instytucji pełnomocnictwa notarialnego w kodeksie nie ma. Wynika ono z zasady, że jeśli do ważności czynności potrzebna jest szczególna forma, pełnomocnictwo trzeba udzielić w tej samej formie (art. 99 § 1 k.c.). Umowa przenosząca własność nieruchomości wymaga aktu notarialnego (art. 158 k.c.), więc pełnomocnik sprzedający w czyimś imieniu mieszkanie musi mieć pełnomocnictwo w tej formie.
W sprawach spadkowych akt notarialny jest potrzebny między innymi przy umownym dziale spadku obejmującym nieruchomość (art. 1037 § 2 k.c.), a więc także pełnomocnictwo do takiego działu powinno mieć formę aktu. Inaczej przy oświadczeniu o przyjęciu albo odrzuceniu spadku: tu wystarcza pełnomocnictwo pisemne z podpisem urzędowo poświadczonym (art. 1018 § 3), które notariusz również przygotuje, ale jako poświadczenie podpisu.
Akt notarialny i poświadczenie podpisu to dwie różne czynności (art. 79 Prawa o notariacie). Akt notarialny notariusz sporządza w całości i odczytuje przed podpisaniem, sprawdzając, czy strony rozumieją jego treść (art. 94 tej ustawy). Przy poświadczeniu potwierdza tylko, że podpis złożyła konkretna osoba.
Typowa sytuacja: córka mieszka w Niemczech, a mieszkanie po matce na Bałutach trzeba sprzedać. Podczas wizyty w Polsce udziela bratu pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego. Brat może potem sam podpisać umowę sprzedaży, a wcześniej zająć się opróżnieniem lokalu.