KrótkoPełnomocnik spadkobierców to osoba, którą jeden lub kilku spadkobierców upoważnia do działania w ich imieniu w sprawach spadku: przed sądem, u notariusza, w banku, spółdzielni czy przy opróżnianiu mieszkania. Zakres i forma umocowania zależą od czynności.
W sprawach pozasądowych pełnomocnikiem może być właściwie każdy, a nawet ograniczona zdolność do czynności prawnych nie podważa ważności tego, co zrobi w imieniu mocodawcy (art. 100 k.c.). W sądzie krąg jest węższy. Oprócz adwokata i radcy prawnego stronę może reprezentować współuczestnik, małżonek, rodzeństwo, zstępni, wstępni oraz osoba w stosunku przysposobienia (art. 87 k.p.c.). W sprawie o stwierdzenie nabycia spadku albo dział brat może więc działać za siostrę, a szwagier, który nie jest adwokatem ani radcą, już nie.
Forma zależy od zadania. Do odrzucenia lub przyjęcia spadku wystarczy pismo z podpisem urzędowo poświadczonym, do działu z mieszkaniem albo jego sprzedaży trzeba aktu notarialnego. Do rozmów ze spółdzielnią, odbioru korespondencji czy zlecenia opróżnienia lokalu zwykle wystarcza zwykłe pismo, które jasno opisuje zakres. U notariusza osoby mieszkające daleko mogą też potwierdzić projekt protokołu dziedziczenia u innego notariusza, bez wspólnej wizyty (art. 95ca Prawa o notariacie).
Ostrożność przy konflikcie interesów. Pełnomocnik nie może być drugą stroną czynności, której dokonuje za mocodawcę, chyba że pełnomocnictwo na to pozwala albo ryzyka naruszenia interesów nie ma (art. 108 k.c.). Brat, który sam jest spadkobiercą, nie podpisze więc umowy działu ze sobą w imieniu siostry bez wyraźnej zgody w treści umocowania.
Dobre pełnomocnictwo wymienia konkretne sprawy: adres lokalu, decyzje o tym, co idzie do wywozu, odbiór prac, rozliczenie z ekipą i zdanie kluczy w spółdzielni. Każdy mocodawca może je w każdej chwili odwołać.