Czym jest odrzucenie spadku?

Skutek odrzucenia opisuje art. 1020 k.c.: kto odrzucił spadek, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. Jego udział nie znika, tylko przechodzi na kolejne osoby, najczęściej na jego dzieci. Dlatego przy zadłużonym spadku oświadczenia składają zwykle po kolei dzieci, potem wnuki. W imieniu małoletnich robią to rodzice, na zasadach szczegółowo opisanych w przepisach.

Oświadczenie składa się przed notariuszem albo w sądzie rejonowym miejsca zamieszkania lub pobytu, który przesyła je do sądu spadku (art. 640 k.p.c.). Termin to sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania, a do jego zachowania wystarcza złożenie w tym czasie wniosku do sądu o odebranie oświadczenia. Pełnomocnik potrzebuje pełnomocnictwa na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym (art. 1018 § 3 k.c.).

Spadku nie da się odrzucić w części. Nie można zatrzymać mieszkania i zostawić kredytu ani wziąć samochodu bez długu w banku. Złożonego oświadczenia nie można też odwołać.

Osobna sprawa to czas przed odrzuceniem. Jeśli spadkobierca zarządzał spadkiem, a potem go odrzucił, rozlicza się z osobami, które weszły na jego miejsce, według przepisów o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia (art. 1021 k.c.). Sprzedanie mebli czy samochodu przed odrzuceniem może więc rodzić rozliczenia z dalszymi spadkobiercami.