Czym jest zapis zwykły?

Definicję daje art. 968 k.c.: spadkodawca może w testamencie zobowiązać spadkobiercę ustawowego lub testamentowego do świadczenia na rzecz oznaczonej osoby. Zapisem może obciążyć także samego zapisobiercę, wtedy mówimy o dalszym zapisie. W odróżnieniu od zapisu windykacyjnego zwykły da się zamieścić w każdym testamencie, również własnoręcznym.

Zapisobierca nie staje się właścicielem rzeczy w chwili śmierci. Ma roszczenie wobec spadkobiercy, który musi mu rzecz wydać albo zapłacić. Wykonania może żądać zaraz po ogłoszeniu testamentu, o ile spadkodawca nie zdecydował inaczej (art. 970 k.c.). Przy kilku spadkobiercach obowiązek rozkłada się według ich udziałów.

Zapis konkretnej rzeczy przepada, gdy tej rzeczy w chwili otwarcia spadku już w majątku nie było (art. 976 k.c.). Zegar sprzedany pół roku przed śmiercią nie zamieni się w obowiązek zapłaty jego wartości, chyba że z testamentu wynika inna wola. Spadkobierca odpowiada z tytułu zapisów zwykłych tylko do wartości stanu czynnego spadku, a gdy trzeba zapłacić zachowek, zapisy mogą zostać proporcjonalnie zmniejszone. Roszczenie przedawnia się z upływem pięciu lat od dnia, w którym zapis stał się wymagalny.

Typowy testament z szuflady: „Zegar ścienny i maszynę do szycia zostawiam sąsiadce, pani Halinie”. Sąsiadka nie jest spadkobierczynią i o reszcie mieszkania nie decyduje. Spadkobiercy powinni jej jednak te dwie rzeczy wydać. Jeśli trafią na wywóz, może domagać się od nich naprawienia szkody.