Czym jest księga wieczysta?

Księgi prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości (art. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), a zajmują się tym sądy rejonowe (art. 23). Księgi są jawne i nikt nie może zasłaniać się nieznajomością wpisów (art. 2). Kto zna numer księgi, może ją bezpłatnie przeglądać przez internet (art. 36⁴ ust. 6), w systemie Elektroniczne Księgi Wieczyste.

Każda księga ma cztery działy (art. 25 ust. 1). Pierwszy opisuje nieruchomość i prawa związane z jej własnością, na przykład udział w nieruchomości wspólnej. Drugi mówi, kto jest właścicielem albo użytkownikiem wieczystym. Trzeci zawiera ograniczone prawa rzeczowe, ograniczenia w rozporządzaniu i roszczenia, czwarty hipoteki. Dla spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu działy są ułożone podobnie (art. 25 ust. 2).

Wpisy mają moc prawną. Domniemywa się, że prawo jawne z księgi jest wpisane zgodnie z rzeczywistością, a prawo wykreślone nie istnieje (art. 3). Kupujący w dobrej wierze od osoby wpisanej jako właściciel jest chroniony rękojmią wiary publicznej (art. 5), choć nie przy nabyciu nieodpłatnym ani w złej wierze (art. 6).

Po śmierci właściciela księga jeszcze długo pokazuje jego nazwisko. Zmienia się dopiero na wniosek spadkobierców, którzy przedstawiają postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo notarialny akt poświadczenia dziedziczenia.